Pierre Eijgenraam

Sinds een aantal jaren is het geloof in complottheorieën wijd verbreid. Miljoenen Amerikanen weten zéker dat Donald Trump de verkiezingen eigenlijk gewonnen heeft en dat Obama stiekem moslim is. COVID is een griepje dat misbruikt wordt om onze democratische vrijheden de nek om te draaien. Wie zich laat vaccineren krijgt een volgchip geïmplanteerd. En Nederland wordt al jaren geregeerd door een pedofielennetwerk.

Voor een deel van de mensheid zijn zulke theorieën de èchte waarheid. Kranten en televisie worden niet meer geloofd en beschouwd als deel van het complot. In plaats daarvan vertrouwt men op sociale media, gemanipuleerde foto’s en filmpjes op internet, en ‘geheime tekenen’. Vrij naar Johan Cruyff: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’.

Waarom geloven mensen dit soort dingen? Deels omdat tegenwoordig vrijwel elke mening of bewering onbelemmerd via internet en sociale media verspreid kan worden. Serieuze wetenschap en baarlijke nonsens beschouwt men als gelijkwaardig: ‘Dat is ook maar een mening’.

Maar ik vrees dat de eigenlijke oorzaak dieper ligt. De wereld is onveilig en beklemmend geworden. Klimaatverandering, vluchtelingenstromen, de tanende macht van het westen en niet in de laatste plaats een falende overheid: dreiging alom. Wie die tekenen aan de wand niet wil zien, heeft er baat bij om te geloven in ‘alternatieve waarheden’.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Werk aan de winkel voor onze nieuwe regering, voor de EU, voor de kerk, voor u en voor mij!