Bericht voor thuisblijvers, 8 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Vrijdag 8 mei – Pierre Eijgenraam

Als redactie waren we er dit keer snel uit. Het thema ‘vrijheid’ was de vanzelfsprekende keuze voor deze week waarin we 75 jaar vrijheid herdenken en vieren. Toch vind ik het nog niet eenvoudig om in een paar woorden iets zinvols over ‘vrijheid’ op te schrijven.

Misschien heeft dat er mee te maken dat ik na de oorlog geboren ben, en opgegroeid in de jaren van ‘vrijheid blijheid’. Vrijheid leek voor mij altijd iets vanzelfsprekends.

Maar natuurlijk gaat dat lang niet altijd op! Als je ieder dubbeltje moet omkeren  heb je niet alles voor het kiezen. Wie moet leven met een chronische ziekte, of in een verpleeghuis woont, is onherroepelijk beperkt in zijn bewegingsvrijheid. En zelfs de mensen die het op het oog allemaal prima voor elkaar hebben voelen zich niet zelden gevangen in de tredmolen van de vierentwintig­uurs­economie.

Maar omgekeerd zijn er van die bijzondere mensen die zelfs in een situatie van extreme onvrijheid in staat zijn werkelijk vrij te wezen.

‘Ware vrijheid zit van binnen’, denk ik daarom. Daar zou ik nog lang over kunnen filosoferen, maar die vrijheid heb ik niet; ik mag maar 250 woorden gebruiken! Huub Oosterhuis dicht:

Als vrijheid is wat vrijheid lijkt,

wij waren de mensen niet die wij nu angstig zijn-

wij zaaiden bronnen uit de woestijn,

wij oogstten zeeën zonder te vervaren.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

Bericht voor thuisblijvers, 7 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Donderdag 7 mei – Monique Maan

Mijn kleindochter maakte in de afgelopen weken elke dag trouw haar digitale huiswerk. Eén van de laatste opdrachten, voordat de meivakantie aanbrak, was een tekst over 4 en 5 mei. Het ging om het begrijpen van woorden als ‘sterven’, ‘bevrijding’, ‘halfstok’ en ‘gedenken’.

We raakten als vanzelf aan de praat over de oorlog en dat mijn moeder (haar ‘grootoma’) de oorlog heeft meegemaakt als kind/ beginnend puber. Mijn kleindochter vond dat fascinerend: moest grootoma toen ook naar school, of was het een hele lange vakantie? Er waren nog geen computers om thuis je huiswerk te maken, dus hoe kon je dan je opdrachten maken? En hoe blij waren de mensen toen alles weer voorbij was?

Straks, op de avond van 4 mei, zullen we de vlag halfstok hangen en twee minuten stil zijn. En op 5 mei mag de vlag hoog in top wapperen. Voor mijn kleindochter hoort het bij iets van heel lang geleden. De oorlogen waar zij over hoort in het jeugdjournaal zijn vaak ver weg, en voor haar is vrede bijna vanzelfsprekend. Maar door de afgelopen weken heeft ze heel in het klein iets kunnen voelen van hoe het is om niet te kunnen doen wat je gewend bent te doen, niet naar school, niet zomaar met iedereen spelen, sommige mensen heel lang niet zien.

Ze is nu echt aan vakantie toe (vind ze zelf), maar kan ook niet wachten om straks op 11 mei haar meester en klasgenootjes weer in het echt te zien. In alle vrijheid weer naar school.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

 

Bericht voor thuisblijvers, 6 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Woensdag 6 mei – Joost Röselaers

‘Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven’. Het geestelijk leven dat Paulus hier aan de Galaten voorhoudt, leidt tot bevrijding van onze eigen vooringenomenheid. ‘Laat u leiden door de Geest, dan bent u niet gericht op uw eigen begeerten’. Paulus wist als geen ander hoezeer een mens opgesloten kan zitten in zijn eigen verlangens en begeerten, zijn eigen vooringenomenheden. En als je dat beseft en daarbij ook nog bedenkt wat er allemaal van je verwacht wordt  –  de wet!  –  dan kan het je benauwd te moede worden. Als er iemand gezocht heeft naar bevrijding van deze vooringenomenheden, dan wel Paulus. Je eigen begeerten, het lijkt bevrijdend om daaraan toe te geven, maar het werkt uiteindelijk verslavend. Je wordt eraan onderworpen en je laat je opnieuw een slavenjuk opleggen.

Er is ook een andere manier van leven mogelijk, een spirituele: een leven geleid door de Geest. Paulus beschrijft daarvan de goede vruchten: ‘liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing’. Een mooie reeks van nastrevenswaardig eigenschappen, te veel om op te noemen eigenlijk, maar ze eindigen met het nuchtere woordje ‘zelfbeheersing’. Het is alsof hier gezegd wordt: als je werkelijk vrij wilt worden, denk dan eens aan ‘zelfbeheersing’. Is vasten niet een uiting van spiritualiteit? We zitten in de maand Ramadan, de moslim vast uit respect voor het godsgeschenk dat ‘leven’ heet en dat wij niet willekeurig naar eigen hand kunnen zetten. Het leven vraagt ook offers van ons, zelfdiscipline, zelfbeheersing, om ruimte aan de ander te laten, de Ander met een hoofd-  of een kleine letter.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

 

Bericht voor thuisblijvers, 5 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid.

 

Dinsdag 5 mei: Elsje Pot

Toen mijn broer en ik het huis moesten leegruimen, waar mijn ouders 40 jaar hadden gewoond, vonden we ook de vlag van mijn opa en oma. Een vlag die na hun overlijden, bij mijn ouders terechtkwam en vanaf dat moment werd er ook bij ons thuis gevlagd op 5 mei. Een vlag die mijn moeder, ondanks dat hij hier en daar een stopgaatje had, niet weg kon doen.

Voor haar en ik denk voor veel mensen van haar generatie betekende het zien van die vlag na de oorlog: vrijheid. Mijn moeder kon niet zonder emotie vertellen over wat dat na vijf jaar oorlog betekende.

Als ik de rood, wit, blauwe vlaggen zie wapperen op 5 mei, dan denk ik aan mijn moeder. Ik ervaar nu, denk ik, voor het eerst een heel klein beetje hoe blij je kunt zijn met vrijheid. Er is geen oorlog, maar toch snak ik naar vrijheid: gewoon weer kunnen doen, wat ik altijd deed: onbekommerd me onder de mensen begeven, handen schudden, knuffels uitdelen.

En ik vraag me af: gaan we straks onze herwonnen vrijheid ook anders waarderen, er op een andere manier mee omgaan? Ik denk aan de verhalen in het boek Exodus in de Bijbel, er wordt verteld hoe moeilijk het is om echt in vrijheid te leven. En dat je ook voor een leven in vrijheid regels nodig hebt.

Wat zou het mooi zijn als we straks ook samen de regels waarderen en naleven, die onze vrijheid willen waarborgen.

 

Vrijheid

Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

 

test pga web sucuri

testje

Bericht voor thuisblijvers, 4 mei

,

Al weer het zesde bericht voor thuisblijvers. In een tijd van gedenken en vieren van 75 jaar vrijheid . Deze dagen is het 75 jaar na de bevrijding van Nederland. In Nederlands-Indië moesten ze trouwens nog een paar maanden wachten.

Maar ook een tijd waarin nog niet alles kan: geen grote festivals dit jaar, geen grote vakantieplannen (of misschien wel de plannen, maar of ze werkelijkheid worden is de vraag) en niet samen komen voor kerkdiensten, geen ontmoetingen van gemeentelid en dominee en (bijna) geen overleg over het gemeentewerk. Het mag allemaal niet. Het enige wat kan, gebeurt op afstand.

Is onze vrijheid in het geding? Dat is nog maar de vraag. Toch is er aanleiding genoeg om het thema van ‘vrijheid’ in het middelpunt te zetten van dit bericht aan de thuisblijvers. Onze schrijvers hebben er over nagedacht en geschreven.

 Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

Margriet Kok – Vrijheid en verhalen

Kom vanavond met verhalen
Hoe de oorlog is verdwenen,
En herhaal ze honderd malen:
Alle malen zal ik wenen.

Over oorlog en vrijheid staan op de site www.vrijheid.nl (nog tot 5 mei online) indrukwekkende verhalen. Nederlanders vertellen daar hun verhaal. Uit elk geboortejaar sinds 5 mei 1945 een verhaal. Zo viert Noah 1 jaar vrijheid, Anthony 25 jaar en Jan 75 jaar.

Volgens Anthony weet je alleen wat vrijheid is als deze je ontnomen wordt. Zijn grootouders zullen nooit meer echt vrij zijn.

Ze verloren familieleden en raken de angst en trauma’s die ze in de oorlog hebben opgelopen nooit meer kwijt.

Weliswaar zijn ze nu vrij om te doen en te laten wat ze willen, maar ze leven in een mentale kooi waar ze niet meer uit kunnen.

Prinses Mabel schrijft over vrijheid:

Het in stand houden van onze vrijheid vergt dat we oog hebben voor onze medemens – ongeacht geslacht, huidskleur, achtergrond of geaardheid. We moeten ons uitspreken tegen intolerantie en haat. Want hoe kun je gelukkig zijn als jouw geluk ten koste gaat van het geluk van anderen? We kunnen alleen met elkaar samenleven als we een ander ook gunnen wat we voor ons zelf willen. Hoe kan een mens werkelijk vrij zijn als de ander dat niet is? Ware vrijheid verbindt.

Maar waar ik het meest van overtuigd ben, is dat vrijheid niet gebouwd wordt op grote mooie woorden, maar tot stand komt door kleine concrete daden. Daden in ons eigen huis, onze eigen levens. Daden om conflicten – groot of klein – te voorkomen. Daden om onrecht, ongelijkheid en onderdrukking uit te bannen. Daden om je medemens te laten weten dat hij of zij telt – net als jijzelf.

Die daden – groot en klein – vormen de basis voor nieuwe verhalen. Verhalen om met elkaar te delen. Verhalen die ons verbinden.

Kom vanavond met verhalen

Hoe de oorlog is verdwenen,

En herhaal ze honderd malen:

Alle malen zal ik wenen.*

 

Mooier kan ik het niet verwoorden.

 

*Voor de volledige tekst zie: https://www.4en5mei.nl/herdenken-en-vieren/jaarthema/jaarthema-2020

 

Vrijheid

Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

 

Bericht voor thuisblijvers

,

Alweer de vijfde week van deze berichten.
Deze tijd zou je als een soort ‘voortgezet vasten’ kunnen beschouwen; een periode waarin je afziet van allerlei zaken die je anders als ‘normaal’ beschouwt.

De thema’s van deze en vorige week hebben daar mee te maken. Vorige week ging het over ‘buiten’, deze week gaat het over ‘ontmoeten’. Beide zijn in deze tijd opeens niet meer vanzelfsprekend. Dat nodigt uit om meer dan anders je bewust te zijn van de waarde en betekenis ervan.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Zaterdag 2 mei, door Joost Röselaers

 ‘In het begin was het Woord. In het Woord was leven en licht. Het Woord is mens geworden. Het heeft onder ons gewoond’.

Dat staat in hoofdstuk 1 van het Johannesevangelie. En misschien wil Johannes wel dat je begrijpt: na Pasen is die mens weer Woord geworden. Stem, die altijd hetzelfde en tegelijk altijd nieuw en anders, tot een mens kan spreken van liefde. En herkend kan worden. Tot vandaag toe.

Ik moet nu denken aan een verhaal, over de dichter Rainer Maria Rilke. Tijdens een verblijf in Parijs wandelde hij elke middag met een vriendin. Zij kwamen dan altijd voorbij een bedelares. Had iemand een geldstuk in haar hand gelegd, dan liet zij het muntje geruisloos in haar mantelzak glijden. Zij dankte nooit voor hun gave. Zij keek nooit op naar de gever. Op een dag bleef Rilke bij de bedelares staan. Hij legde een roos in de hand van de vrouw.

Toen gebeurde er iets, dat nog nooit gebeurd was: De bedelares richtte zich op, greep de hand van de dichter, kuste die en ging met de roos weg. Een week lang liet ze zich niet zien. Toen zat ze daar weer, net als vroeger. Verwonderd vroeg de gravin aan Rilke: ‘Waarvan zou zij deze week geleefd hebben?’Rilke zei: ‘Van die roos… Je moet niet iets in haar hand geven, maar aan haar hart.’

Daar hoor ik weer even die stem, die van liefde spreekt. Ik zie hoe het Woord weer even gestalte heeft aangenomen. In die roos. In ontmoetingen in ons dagelijks leven waarin liefde gestalte krijgt. Misschien horen we zijn stem dan ook, van over het graf heen, ons aanspreken:  ‘Dit is mijn liefde voor jullie. Laat je erdoor voeden. Neem je plaats in de wereld in. Groei in liefde, in mijn Geest’.

 

Stilte

Heer,
Ik sluit mijn ogen
even is het stil.
Ik probeer aan U te denken even maar
wachten of er een vonkje
van uw liefde
opvlamt in mij.
En als U mijn gedachten zegent voel ik uw nabijheid
en de stilte
raakt mij weldadig aan.

Toon Hermans

Bericht voor thuisblijvers

,

Alweer de vijfde week van deze berichten.
Deze tijd zou je als een soort ‘voortgezet vasten’ kunnen beschouwen; een periode waarin je afziet van allerlei zaken die je anders als ‘normaal’ beschouwt.

De thema’s van deze en vorige week hebben daar mee te maken. Vorige week ging het over ‘buiten’, deze week gaat het over ‘ontmoeten’. Beide zijn in deze tijd opeens niet meer vanzelfsprekend. Dat nodigt uit om meer dan anders je bewust te zijn van de waarde en betekenis ervan.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Vrijdag 1 mei, door Monique Maan

Hoeveel mensen zou ik in het pre-coronatijdperk op een dag zijn tegengekomen? Het moeten er heel veel zijn: op het schoolplein als ik mijn kleindochter wegbreng en ophaal, in winkels, mensen op straat, en dan natuurlijk iedereen die ik tijdens mijn werk tegenkom, op afspraken, bij gespreksgroepen, vergaderingen, kerkdiensten.

Het is gek hoe dat ineens bijna allemaal is weggevallen. In de buurtsuper proberen mensen elkaar te ontlopen, op het schoolplein kom ik al weken niet, en in de kerk is slechts een klein groepje mensen aanwezig om de dienst op te nemen.

Maar ‘niet tegenkomen’ is heel iets anders dan ‘niet ontmoeten’. Waar eerder op de vraag ‘alles goed?’ automatisch geantwoord werd ‘goed hoor!’ -en intussen liep je allebei al door- lijken nu de gesprekken veel sneller op een dieper niveau te komen.

Zorgen, angsten en onzekerheid worden veel gemakkelijker gedeeld, zo ervaar ik. Juist omdat iedereen weet dat het in deze tijd niet vanzelfsprekend  ‘goed hoor!’ is. Het levert intensieve gesprekken op en werkelijke ontmoetingen.

In de Bijbel lezen we over ontmoetingen van Jezus met mensen als Zacheüs, de Samaritaanse vrouw, Bartimeüs, Maria op Paasmorgen. Het zijn ontmoetingen die iets teweegbrengen. Mensen voelen zich gezien en gekend, en openen zich voor Jezus. In de ontmoeting ervaren ze heelheid, en dat maakt hen nieuwe mensen.

Misschien kom ik over een tijdje wel weer veel meer mensen tegen dan nu. Maar ik hoop vooral op die ontmoetingen van hart tot hart. Ontmoetingen waarin we, met of zonder afstand, tot elkaar komen.

 

Stilte

Heer,
Ik sluit mijn ogen
even is het stil.
Ik probeer aan U te denken even maar
wachten of er een vonkje
van uw liefde
opvlamt in mij.
En als U mijn gedachten zegent voel ik uw nabijheid
en de stilte
raakt mij weldadig aan.

Toon Hermans

Bericht voor thuisblijvers

,

Alweer de vijfde week van deze berichten.
Deze tijd zou je als een soort ‘voortgezet vasten’ kunnen beschouwen; een periode waarin je afziet van allerlei zaken die je anders als ‘normaal’ beschouwt.

De thema’s van deze en vorige week hebben daar mee te maken. Vorige week ging het over ‘buiten’, deze week gaat het over ‘ontmoeten’. Beide zijn in deze tijd opeens niet meer vanzelfsprekend. Dat nodigt uit om meer dan anders je bewust te zijn van de waarde en betekenis ervan.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Donderdag 30 april, door Margriet Kok

Aan twee uitspraken denk ik, terwijl ik mijmerend over ontmoeting door de Steenstraat loop.

‘Als je tienmaal per dag naar de armen gaat, ontmoet je er tien keer God’. Een uitspraak, ruim vierhonderd jaar oud,  van Vincent de Paul, patroonheilige van de armen. En ook denk ik aan de woorden van Claartje Kruiff, theoloog des Vaderlands in 2018: ‘Als ik de ander wil ontmoeten, dan zal ik mijn schoenen uit moeten doen en een tijdje in de zijne lopen’.

Plots ben ik afgeleid. Ik zie een grote witte auto. Een Rolls Royce! Van kinds af was dit automerk een thema bij gezinsvakanties in Engeland. Mijn broertje wist alles over dit Britse automerk. We probeerden zoveel mogelijk foto’s te maken van deze auto’s.  Een toppertje was ooit een Rolls met het kenteken ‘1-4-U’:

‘One for you. Zodra ik de auto zie, maak ik foto’s. Zie dat het kenmerkende zilveren vogeltje ontbreekt op de motorkap. Maar dan opeens komt het tevoorschijn.

Als ik thuis ben, app ik mijn broer de foto’s. Dan pas dringt tot mij door dat de eigenaar van de auto een mechanisme in werking bracht waardoor het vogeltje omhoog schoot, toen hij zag dat ik fotografeerde. Ook een ontmoeting! Geen woorden, maar zien waar een ander belangstelling voor heeft en er op reageren.

Je moet van twee kanten komen om elkaar te ontmoeten

Je moet eigenlijk toevallig onderweg zijn.

Je moet geen doel voor ogen hebben

en je moet laten gebeuren waarvoor je bang bent.

Je moet niet alles willen verklaren

voor je het weet verklaar je elkaar de oorlog.

Je moet van twee kanten komen om elkaar te ontmoeten.

(Stef Bos)

 

Stilte

Heer,
Ik sluit mijn ogen
even is het stil.
Ik probeer aan U te denken even maar
wachten of er een vonkje
van uw liefde
opvlamt in mij.
En als U mijn gedachten zegent voel ik uw nabijheid
en de stilte
raakt mij weldadig aan.

Toon Hermans.