voor de dagenlijkse meditatieve teksten van PGA

Bericht voor thuisblijvers, 15 mei

,

Een nieuw thema: samen

‘Alleen samen kunnen we deze crisis overwinnen’..

 Onvermijdelijk hebt u dit soort leuzen de afgelopen weken al vele malen zien of horen voorbij­komen. ‘Alleen samen’…

 Dat klinkt wat paradoxaal, maar er is ongetwijfeld goed over nagedacht door een ambtenaar op het ministerie of misschien wel door een chique reclamebureau. De combinatie van twee tegengestelde woorden zet aan het denken:

-Zou dat kunnen: alleen en toch samen?

-Of veel erger: samen en toch alleen?

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Vrijdag 15 mei, door Joost Röselaers (Waalse Gemeente)

Het thema ‘samen’ deed mij denken aan het verhaal van de verloren zoon (Lucas 15). Het verhaal gaat over twee zonen. Het wordt verteld door Jezus. De derde zoon zou je kunnen zeggen. Degene die zich de huisstijl van de vader volledig eigen heeft gemaakt en zijn liefde gezicht geeft.

Dat maakt de gelijkenis tot meer dan een verhaal. Wat er verteld wordt, gebeurt ook. Want er bevinden zich natuurlijk jongste zonen en dochters onder zijn gehoor. En oudste. Die zijn er altijd allebei. Mensen die buiten de gebaande wegen gaan. Eigenzinnig zijn, ondernemend. En mensen die voor alles stabiliteit willen. Trouw zijn en in alles hun best doen.

Rond Jezus zijn er zo aan de ene kant de hoeren en tollenaars. En aan de andere kant de Farizeeërs en schriftgeleerden. Over en weer zitten zij helemaal niet op elkaar te wachten. Maar hij wel op hen. Met allebei zoekt hij het gesprek, de ontmoeting, in de gelijkenis. Allebei zijn ze kostbaar voor hem. Terwijl ze naar hem luisteren, kan dit voelbaar worden.

De onvoorwaardelijke liefde van de vader ís er op dat moment, in hun midden. In degene die vertelt. Zal dit iets met hen doen? De gelijkenis vertelt niet hoe de twee verloren zonen reageren op de liefde van de vader. Of ze er door veranderen. Zij zwijgen allebei, nadat ze door hem zijn aangesproken.

Dat is niet voor niets. De verteller hoopt, dat zijn gehoor het verhaal zal afmaken. Dat wíj dat zullen doen. Wat zal ons antwoord zijn? Blijven we erbij dat een mens z’n bestaansrecht moet verdienen? Zoals de jongste zoon, door groots en meeslepend te leven? Of zoals de oudste, door z’n best te doen en ‘goede werken’ te volbrengen? Óf kunnen we ons toevertrouwen aan de liefde van de vader en ons erdoor laten dragen, ook in onze verhouding met elkaar?

 

Surinaams gebed 

 Alleen de rijst die we samen delen  

voedt.

Alleen het water dat we samen drinken 

lest onze dorst.

Alleen de woorden die we samen vinden 

zijn verstaanbaar.

Alleen de weg die we samen gaan  

heeft een doel.

Alleen het doel dat we samen stellen 

is bereikbaar.

Alleen de vrede die we samen maken 

wordt wereldwijd.

Uit: Wereldwijd brevier

 

bericht aan thuisblijvers, 14 mei

,

Een nieuw thema: samen

‘Alleen samen kunnen we deze crisis overwinnen’..

 Onvermijdelijk hebt u dit soort leuzen de afgelopen weken al vele malen zien of horen voorbij­komen. ‘Alleen samen’…

 Dat klinkt wat paradoxaal, maar er is ongetwijfeld goed over nagedacht door een ambtenaar op het ministerie of misschien wel door een chique reclamebureau. De combinatie van twee tegengestelde woorden zet aan het denken:

-Zou dat kunnen: alleen en toch samen?

-Of veel erger: samen en toch alleen?

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Donderdag 14 mei, door Ad Boogaard

Samen uit, samen thuis!

Als er één woord is dat de laatste weken vaak klinkt, dan is het ‘samen’. We moeten dit samen doen, benadrukt premier Rutte op elke persconferentie. Best lastig, als je als samenleving niet samen bent, omdat iedereen thuis moet blijven. Hoe houd je gevoel voor ‘samen’ als je dat niet bent?

Op de middelbare school werd ons eens verteld dat ons woord symbool uit het Grieks komt, van een werkwoord dat ‘samenbrengen’ betekent. Als etymologische verklaring werd ons dit verhaal verteld: als twee vrienden of familieleden voor langere tijd uit elkaar zouden zijn, bijvoorbeeld omdat de één op reis moest, dan namen ze een steen en kliefden die doormidden. Diegene die op reis ging nam de ene helft mee, de ander hield de andere helft. Als diegene dan na zoveel jaren weer thuis kwam, dan konden zij de helften van de steen ‘samenbrengen’, dus tegen elkaar houden, ter bevestiging dat het inderdaad diegene was die zoveel jaar geleden was vertrokken (je kunt als mensen na zoveel tijd nog zo veranderd zijn, een steen verandert niet).

Of het etymologisch echt klopt, weet ik niet. Maar ik heb het altijd onthouden omdat ik het een mooi verhaal vond. Die twee wederhelften van één en dezelfde steen als symbool van het bij elkaar horen, van het één zijn ook al ben je niet samen. Dat is de kracht van symbolen. Zo kwamen wij ‘symbolisch’ samen op de Dam, op 4 mei. Zo voelen we ons ‘symbolisch’ met elkaar verbonden als we een digitale kerkdienst bijwonen. En zo zijn we ‘symbolisch’ samen, nu ik dit schrijf en u of jij dit leest…

 

Surinaams gebed 

 Alleen de rijst die we samen delen  

voedt.

Alleen het water dat we samen drinken 

lest onze dorst.

Alleen de woorden die we samen vinden 

zijn verstaanbaar.

Alleen de weg die we samen gaan  

heeft een doel.

Alleen het doel dat we samen stellen 

is bereikbaar.

Alleen de vrede die we samen maken 

wordt wereldwijd.

Uit: Wereldwijd brevier

 

Bericht voor thuisblijvers, 13 mei

,

Een nieuw thema: samen

‘Alleen samen kunnen we deze crisis overwinnen’..

 Onvermijdelijk hebt u dit soort leuzen de afgelopen weken al vele malen zien of horen voorbij­komen. ‘Alleen samen’…

 Dat klinkt wat paradoxaal, maar er is ongetwijfeld goed over nagedacht door een ambtenaar op het ministerie of misschien wel door een chique reclamebureau. De combinatie van twee tegengestelde woorden zet aan het denken:

-Zou dat kunnen: alleen en toch samen?

-Of veel erger: samen en toch alleen?

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

 

Woensdag 13 mei, door Marieke Fernhout

 ‘Samen’ is waarschijnlijk een van de meest gebruikte woorden in de kerk en voor sommigen ondertussen een zgn. jeukwoord, dat veel te veel en veel te vaak wordt gebruikt als een soort bloemetjesgordijn, waarmee alle spanning en tegenstelling (óók in de kerk) wordt bedekt. Maar dan denk ik toch altijd aan lied 993, dat met ‘samen’ begint:

‘Samen op de aarde

dat beloofde land,

God zal ons bewaren

want Hij houdt in stand..’ 

-En let op, dit eerste vers eindigt niet met een punt, het loopt door in het tweede vers. Hetzelfde geldt voor de verzen 3 en 4, en 5 en 6. Het is een verhalenlied waarin steeds de tegenstellingen worden benoemd. Niet om ze weg te moffelen, maar om ze in Gods naam te verbinden met elkaar. Zo kunnen we dan ook zingen:

‘wijzen en onwijzen gunt Hij één bestaan…’

-Want wie zijn wij om te bepalen wat God aan wie gunt?

‘Israel, Egypte, stem en tegenstem’

-De twee aartsvijanden tegenover elkaar, ja, nóem ze maar, want ze worden verbonden!

‘Want hij zal verzoenen wat vijandig is,

nieuwe namen noemen voor een oud gemis’

-Voor mij is dit de mooiste zin uit dit lied. Missen en verlangen kunnen zó dicht bij elkaar liggen….en verlangen kan zo oud als de wereld zijn. Verlangen naar eenheid, heelheid, naar wérkelijk ‘samen’, hoe verschillend je ook bent. En dat dat gewoon naast elkaar bestaat. Niet alleen in de kerk, maar in alle godsdiensten en overtuigingen over de hele wereld.

Nieuwe namen noemen: één nieuwe naam.

Mens.

 

Surinaams gebed 

 Alleen de rijst die we samen delen  

voedt.

Alleen het water dat we samen drinken 

lest onze dorst.

Alleen de woorden die we samen vinden 

zijn verstaanbaar.

Alleen de weg die we samen gaan  

heeft een doel.

Alleen het doel dat we samen stellen 

is bereikbaar.

Alleen de vrede die we samen maken 

wordt wereldwijd.

Uit: Wereldwijd brevier

 

Bericht voor thuisblijver, 12 mei

,

Een nieuw thema: samen

‘Alleen samen kunnen we deze crisis overwinnen’..

 Onvermijdelijk hebt u dit soort leuzen de afgelopen weken al vele malen zien of horen voorbij­komen. ‘Alleen samen’…

 Dat klinkt wat paradoxaal, maar er is ongetwijfeld goed over nagedacht door een ambtenaar op het ministerie of misschien wel door een chique reclamebureau. De combinatie van twee tegengestelde woorden zet aan het denken:

-Zou dat kunnen: alleen en toch samen?

-Of veel erger: samen en toch alleen?

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Dinsdag 12 mei, door Hubertien Oostdijk

“Alleen samen kunnen wij corona aan”. Het woord samen kom je nu nogal eens tegen. Het geeft een wat dubbel gevoel, samen, maar wel op anderhalve meter afstand van elkaar. En als je niet uitkijkt ga je de ander als een ‘onreine’ ervaren, zie je in de ander eerder een bron van besmetting dan een medemens.

Het echte samenzijn ontbreekt in deze tijd, je ontmoet elkaar niet of op afstand, je komt niet samen om te vieren, om samen te zingen.

En toch kunnen wij de strijd tegen corona alleen samen aan, door ons allemaal aan de voorschriften te houden en zo verspreiding te voorkomen. En wat zijn er dan een mooie initiatieven om toch een beetje samen te zijn….je partner, je ouder, je kind te zien in een omgebouwde SRV-wagen, in een soort pausmobiel. Geweldig dit soort mogelijkheden.

Maar toch, wat kan ik er intens naar verlangen, ik droom er zelfs regelmatig van, om echt samen te zijn, als gemeente, elkaar te begroeten, om samen te zingen bijvoorbeeld lied 993 ‘Samen op de aarde, dat beloofde land, God zal ons bewaren, want Hij houdt in stand’.

Dat lied mag ons ook troost, vertrouwen en steun geven, want God zal ons bewaren, Hij laat niet los wat zijn hand begon. Er komen andere tijden. We hebben elkaar nodig, niet alleen in de strijd tegen corona, maar juist ook in ons verlangen naar echt samen zijn, elkaar bemoedigen, elkaar opbeuren, voor elkaar een lichtpuntje zijn.

Laten we er zo samen voor elkaar zijn!

 

Surinaams gebed 

 Alleen de rijst die we samen delen  

voedt.

Alleen het water dat we samen drinken 

lest onze dorst.

Alleen de woorden die we samen vinden 

zijn verstaanbaar.

Alleen de weg die we samen gaan  

heeft een doel.

Alleen het doel dat we samen stellen 

is bereikbaar.

Alleen de vrede die we samen maken 

wordt wereldwijd.

Uit: Wereldwijd brevier

 

Bericht voor thuisblijvers, 11 mei

,

Een nieuw thema: samen

‘Alleen samen kunnen we deze crisis overwinnen’..

 Onvermijdelijk hebt u dit soort leuzen de afgelopen weken al vele malen zien of horen voorbij­komen. ‘Alleen samen’…

 Dat klinkt wat paradoxaal, maar er is ongetwijfeld goed over nagedacht door een ambtenaar op het ministerie of misschien wel door een chique reclamebureau. De combinatie van twee tegengestelde woorden zet aan het denken:

-Zou dat kunnen: alleen en toch samen?

-Of veel erger: samen en toch alleen?

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Maandag 11 mei, door Monique Maan

 Ik krijg een mailtje over de ‘berichten aan de thuisblijvers’. We mogen dit keer iets schrijven over ‘samen’. Ik denk direct aan het motto van de overheid: ‘Alleen samen krijgen we corona onder controle’. Misschien daar iets over schrijven?

Even later lees ik in de krant een artikeltje over een meneer die ingetrokken is in het verpleeghuis waar zijn dementerende vrouw woont. Vanaf het moment dat hij haar niet meer mocht bezoeken, zag hij (met zijn verrekijker) hoe ze steeds meer achteruitging en hij besloot dat het zo toch niet kon na zoveel jaren samen zijn. Nu is hij dag en nacht bij haar en is zijn zorg hoe lang hij dit volhoudt (psychisch en financieel) en hoe het straks met zijn vrouw zal gaan als hij niet meer dag en nacht bij haar is. Ze zijn nu wel samen, maar de eenzaamheid spat van het artikel af.

Later die ochtend breng ik bloemen naar een gemeentelid in Vreedenhoff. Ik mag ze die dag tussen 10.00 en 11.00 uur bij de ingang afgeven, dan zorgt een medewerker ervoor dat ze bij de juiste bewoner komen. Bloemen als teken van meeleven op afstand. Terwijl ik naar mijn auto loop, zie ik een jonge vrouw voor het raam van één van de appartementen staan. Ze belt met de oude mevrouw aan de andere kant van het glas. Ze leggen allebei hun hand tegen het glas. Een soort van samen, maar toch niet echt.

Alleen samen krijgen we corona onder controle. Het is waar, maar wat vind ik het af en toe lastig.

 

Surinaams gebed 

 Alleen de rijst die we samen delen  

voedt.

Alleen het water dat we samen drinken 

lest onze dorst.

Alleen de woorden die we samen vinden 

zijn verstaanbaar.

Alleen de weg die we samen gaan  

heeft een doel.

Alleen het doel dat we samen stellen 

is bereikbaar.

Alleen de vrede die we samen maken 

wordt wereldwijd.

Uit: Wereldwijd brevier

Bericht voor thuisblijvers, 10 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Zondag 10 mei – Marieke Fernhout

Deze keer geen woorden, maar een beeld bij ‘vrijheid’ dat misschien wel meer zegt dan mijn 250 woorden bij elkaar…

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

Bericht voor thuisblijvers, 9 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Zaterdag 9 mei – Hubertien Oostdijk

Juist nu wij 75 jaar vrijheid willen gedenken en vieren worden wij beperkt in onze vrijheid vanwege corona, de grootste naoorlogse crisis. Veel van wat gewoon was kan nu niet meer. We kunnen niet meer naar onze ouders/partners/familie/vrienden/gemeenteleden in een verpleeghuis of in een andere instelling. We kunnen niet meer samen vieren en elkaar maar moeizaam ontmoeten, alleen beperkt, op anderhalve meter.

Onze 24 uurs economie is in één keer tot stilstand gebracht. Misschien is de winst van deze tijd wel, dat ons leven teruggebracht is tot op de kern. We horen de vogeltjes weer fluiten, zien de bomen groen worden en genieten van een ommetje wandelen, fietsen, joggen of skaten. En juist dan beseffen we hoeveel die vrijheid ons waard is en hoeveel pijn het doet dat niet alles meer kan en mag. Juist dan dwalen onze gedachten terug naar de tijd dat ons land overheerst werd door een zichtbare vijand. Een nog grotere beperking van onze vrijheid dan nu, je kon niet voor je mening uitkomen, moest je mond houden, verraad lag op de loer.

Dit jaar geen herdenking met velen op de Dam of in Arnhem, in Elden of waar dan ook, maar herdenking thuis. Maar extra dankbaar voor de vrijheid die wij zo gewend waren.

Hoe onze situatie ook is, we mogen geloven dat God erbij is. Of met de woorden van ons volkslied, het 6e couplet, ‘Mijn schild ende betrouwen zijt Gij, o God, mijn Heer! Op U zo wil ik bouwen, verlaat mij nimmermeer!’

Hoe lang deze onvrijheid nog duurt weten we niet, wat we wel weten is dat God ons niet loslaat, nu niet en nooit niet.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

Bericht voor thuisblijvers, 8 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Vrijdag 8 mei – Pierre Eijgenraam

Als redactie waren we er dit keer snel uit. Het thema ‘vrijheid’ was de vanzelfsprekende keuze voor deze week waarin we 75 jaar vrijheid herdenken en vieren. Toch vind ik het nog niet eenvoudig om in een paar woorden iets zinvols over ‘vrijheid’ op te schrijven.

Misschien heeft dat er mee te maken dat ik na de oorlog geboren ben, en opgegroeid in de jaren van ‘vrijheid blijheid’. Vrijheid leek voor mij altijd iets vanzelfsprekends.

Maar natuurlijk gaat dat lang niet altijd op! Als je ieder dubbeltje moet omkeren  heb je niet alles voor het kiezen. Wie moet leven met een chronische ziekte, of in een verpleeghuis woont, is onherroepelijk beperkt in zijn bewegingsvrijheid. En zelfs de mensen die het op het oog allemaal prima voor elkaar hebben voelen zich niet zelden gevangen in de tredmolen van de vierentwintig­uurs­economie.

Maar omgekeerd zijn er van die bijzondere mensen die zelfs in een situatie van extreme onvrijheid in staat zijn werkelijk vrij te wezen.

‘Ware vrijheid zit van binnen’, denk ik daarom. Daar zou ik nog lang over kunnen filosoferen, maar die vrijheid heb ik niet; ik mag maar 250 woorden gebruiken! Huub Oosterhuis dicht:

Als vrijheid is wat vrijheid lijkt,

wij waren de mensen niet die wij nu angstig zijn-

wij zaaiden bronnen uit de woestijn,

wij oogstten zeeën zonder te vervaren.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

Bericht voor thuisblijvers, 7 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Donderdag 7 mei – Monique Maan

Mijn kleindochter maakte in de afgelopen weken elke dag trouw haar digitale huiswerk. Eén van de laatste opdrachten, voordat de meivakantie aanbrak, was een tekst over 4 en 5 mei. Het ging om het begrijpen van woorden als ‘sterven’, ‘bevrijding’, ‘halfstok’ en ‘gedenken’.

We raakten als vanzelf aan de praat over de oorlog en dat mijn moeder (haar ‘grootoma’) de oorlog heeft meegemaakt als kind/ beginnend puber. Mijn kleindochter vond dat fascinerend: moest grootoma toen ook naar school, of was het een hele lange vakantie? Er waren nog geen computers om thuis je huiswerk te maken, dus hoe kon je dan je opdrachten maken? En hoe blij waren de mensen toen alles weer voorbij was?

Straks, op de avond van 4 mei, zullen we de vlag halfstok hangen en twee minuten stil zijn. En op 5 mei mag de vlag hoog in top wapperen. Voor mijn kleindochter hoort het bij iets van heel lang geleden. De oorlogen waar zij over hoort in het jeugdjournaal zijn vaak ver weg, en voor haar is vrede bijna vanzelfsprekend. Maar door de afgelopen weken heeft ze heel in het klein iets kunnen voelen van hoe het is om niet te kunnen doen wat je gewend bent te doen, niet naar school, niet zomaar met iedereen spelen, sommige mensen heel lang niet zien.

Ze is nu echt aan vakantie toe (vind ze zelf), maar kan ook niet wachten om straks op 11 mei haar meester en klasgenootjes weer in het echt te zien. In alle vrijheid weer naar school.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra

 

Bericht voor thuisblijvers, 6 mei

,

Deze week gaan de berichten over vrijheid

Woensdag 6 mei – Joost Röselaers

‘Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven’. Het geestelijk leven dat Paulus hier aan de Galaten voorhoudt, leidt tot bevrijding van onze eigen vooringenomenheid. ‘Laat u leiden door de Geest, dan bent u niet gericht op uw eigen begeerten’. Paulus wist als geen ander hoezeer een mens opgesloten kan zitten in zijn eigen verlangens en begeerten, zijn eigen vooringenomenheden. En als je dat beseft en daarbij ook nog bedenkt wat er allemaal van je verwacht wordt  –  de wet!  –  dan kan het je benauwd te moede worden. Als er iemand gezocht heeft naar bevrijding van deze vooringenomenheden, dan wel Paulus. Je eigen begeerten, het lijkt bevrijdend om daaraan toe te geven, maar het werkt uiteindelijk verslavend. Je wordt eraan onderworpen en je laat je opnieuw een slavenjuk opleggen.

Er is ook een andere manier van leven mogelijk, een spirituele: een leven geleid door de Geest. Paulus beschrijft daarvan de goede vruchten: ‘liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing’. Een mooie reeks van nastrevenswaardig eigenschappen, te veel om op te noemen eigenlijk, maar ze eindigen met het nuchtere woordje ‘zelfbeheersing’. Het is alsof hier gezegd wordt: als je werkelijk vrij wilt worden, denk dan eens aan ‘zelfbeheersing’. Is vasten niet een uiting van spiritualiteit? We zitten in de maand Ramadan, de moslim vast uit respect voor het godsgeschenk dat ‘leven’ heet en dat wij niet willekeurig naar eigen hand kunnen zetten. Het leven vraagt ook offers van ons, zelfdiscipline, zelfbeheersing, om ruimte aan de ander te laten, de Ander met een hoofd-  of een kleine letter.

 

Vrijheid

 Wat is nou vrijheid?

een land zonder oorlog,

een land zonder regels en beperkingen,

een land zonder keuzestress en sociaal wenselijke antwoorden?

 

Of is vrijheid

de zekerheid van je bestaan

de aanvaarding van je grenzen en beperkingen

het vertrouwen dat het goede je gegeven wordt – wat het ook is?

 

Arjen Hiemstra