voor de dagenlijkse meditatieve teksten van PGA

Bericht aan thuisblijvers, 24 april

,

Een nieuw thema: buiten, de tuin in, de paden op, de wegen van deze wereld langs trekken. In april verlaten doorgaans de eerste vakantievierders al het land.

Nu is alles anders: reizen en trekken naar buiten is voorlopig nog niet aan de orde.
Wat is buiten eigenlijk? En wat is binnen? Hier is opnieuw een bericht voor thuisblijvers.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

Vrijdag, door Ad Bogaard

Buiten en binnen

Bijzondere themakeuze! Juist nu ons door de overheid wordt aangeraden om zoveel mogelijk binnen te blijven, is ons gevraagd iets te schrijven over ‘buiten’. Ik zocht het woord even op in Van Dale. Wat blijkt? Bij ‘buiten’ wordt verwezen naar een Bijbeltekst, uit de Statenvertaling: die buiten zijn, oordeelt God (I Cor. 5:13). Paulus schrijft aan de gemeente van Korinte: 12 Want wat heb ik ook die buiten zijn, te oordeelen? Oordeelt gijlieden niet die binnen zijn? 13 Maar die buiten zijn, oordeelt God. En doet gij dezen booze uit ulieden weg.

In dit stukje van de brief maant Paulus de gemeenteleden dat ze elkaar aanspreken op hun gedrag, in plaats van zo trots en zelfvoldaan te zijn. Fout is niet dat ze omgaan met ontuchtplegers, geldwolven, uitbuiters en afgodendienaars. Die zijn er nu eenmaal in de wereld, schrijft Paulus, die kun je moeilijk mijden. Maar dat je binnen de gemeente gewoon blijft omgaan met mensen die zich hieraan schuldig maken, dát is fout. Sterker nog, je moet die mensen verwijderen!
Een vermaning die getuigt van mensenkennis. Enerzijds zegt Paulus dat we ons als gemeente minder druk moeten maken over de mensen buiten. Blijkbaar iets dat we makkelijk doen: zien en zeggen wat er allemaal niet deugt aan de mensen die niet bij ons horen. Laat die maar aan God over, zegt Paulus. Anderzijds maant hij ons om elkaar binnen de gemeente juist wel de maat te nemen. In plaats van als kerk naar buiten te kijken, om dan zelfgenoegzaam vast te stellen hoe slecht de wereld is, kunnen we dus beter naar binnen kijken.

 

Gebed

Maak ons stil van binnen, haal weg de druk, de drang, de onrust –

misschien kunnen we
dan iets van U horen,
een Stem die ons aanroept, toespreekt en troost.

Jurjen Beumer in ‘Op de drempel – Gebeden bij wisselend tij’, Baarn, 1999.

 

Bericht aan thuisblijvers, 23 april

,

Een nieuw thema: buiten, de tuin in, de paden op, de wegen van deze wereld langs trekken. In april verlaten doorgaans de eerste vakantievierders al het land.

Nu is alles anders: reizen en trekken naar buiten is voorlopig nog niet aan de orde.
Wat is buiten eigenlijk? En wat is binnen? Hier is opnieuw een bericht voor thuisblijvers.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

Donderdag, door Margriet Kok

Buiten

Een paar weken geleden las ik een ingezonden brief in de NRC. Puck, een meisje die het mentaal zwaar heeft. Zij schrijft: “Door de Corona maatregelen voel ik me weer verdwaald: wat moet ik nou doen de hele dag? Na een hele zware periode had ik eindelijk weer een beetje grip op het leven. Ik had besloten weer naar school te gaan en te gaan sporten in de sportschool. Het ging goed met therapie. Ook was ik net begonnen met een groepstraining ‘vrienden maken en vrienden houden’ voor jongeren met autismespectrumstoornissen, waarbij me eindelijk niet alleen voelde. Toen kregen we het nieuws dat de scholen dichtgingen. Ook de sportscholen.

Mijn therapiesessies zouden voortaan on line plaatsvinden. Al mijn plannen konden de prullenbak in. Ik had de wereld heel lang buitengesloten en net toen ik besloot open te gaan, ging de wereld dicht”.

deze lente, dit
nerveuze regenen maakt
alles weer onzeker en toch
buiten door het raam
gaat alles verder
(enkele regels uit: Deze lente, dit van Miriam Van hee)

 

Gebed

Maak ons stil van binnen, haal weg de druk, de drang, de onrust –

misschien kunnen we
dan iets van U horen,
een Stem die ons aanroept, toespreekt en troost.

Jurjen Beumer in ‘Op de drempel – Gebeden bij wisselend tij’, Baarn, 1999.

 

Bericht voor thuisblijvers, 22 april

,

Een nieuw thema: buiten, de tuin in, de paden op, de wegen van deze wereld langs trekken. In april verlaten doorgaans de eerste vakantievierders al het land.

Nu is alles anders: reizen en trekken naar buiten is voorlopig nog niet aan de orde.
Wat is buiten eigenlijk? En wat is binnen? Hier is opnieuw een bericht voor thuisblijvers.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

Woensdag, door Marieke Fernhout

Buiten

Als ik aan ‘buiten’ denk in deze tijd, tussen Pasen en Pinksteren, denk ik aan de pinksterbloemen die, in mijn herinnering, altijd bloeiden als ik bij mijn grootouders in de Achterhoek op bezoek was. Dat zal heus niet altijd zo geweest zijn, maar het geeft wel aan dat mijn herinneringen aan ‘daar’ en ‘toen’ vertellen van goede tijden. Van steeds buiten zijn, met je neus in het gras liggen, proberen de koeien te aaien en pinksterbloemen plukken om oma een boeketje te geven…Het onderstaande gedicht van Kalil Gibran geeft me hetzelfde gevoel als toen.

Het lied van de bloem

Ik ben een vriendelijk woord,
door de stem van de natuur geuit en herhaald.
Ik ben een ster, gevallen van het blauwe firmament op het groene grastapijt.

Ik ben de dochter der seizoenen,
door de winter onder het hart gedragen, door de lente gebaard,
door de zomer grootgebracht
en ter ruste gelegd in het bed van de herfst.

Bij de dageraad verenig ik mij met de bries om de komst van het licht aan te kondigen; in de avondstond voeg ik mij bij de vogels om de dag vaarwel te zeggen.

De vlaktes zijn getooid met mijn fraaie kleuren, de lucht gaat zwanger van mijn geuren.

Als ik de sluimer omhels,
waken de ogen van de nacht over mij; ontwaakt, staar ik naar de zon,
het enige oog van de dag.

Ik drink dauw als wijn,
ik luister naar het kwinkeleren van de vogels
en dans op het ritmisch zwaaien van het gras.
Ik ben de gave van de liefde.
Ik ben de bruidskrans.
Ik ben de herinnering aan een ogenblik van geluk. Ik ben de laatste gift van de levenden aan de doden. Ik maak deel uit van vreugde en verdriet.

Altijd kijk ik hemelwaarts om enkel het licht te aanschouwen, Nooit sla ik de blik naar beneden om mijn eigen schaduw te zien. Dit is een wijsheid die de mens zich nog niet eigen heeft gemaakt.

Gebed

Maak ons stil van binnen, haal weg de druk, de drang, de onrust –

misschien kunnen we
dan iets van U horen,
een Stem die ons aanroept, toespreekt en troost.

Jurjen Beumer in ‘Op de drempel – Gebeden bij wisselend tij’, Baarn, 1999.

 bericht voor thuisblijvers

Bericht voor thuiszitters, 21 april

,

Een nieuw thema: buiten, de tuin in, de paden op, de wegen van deze wereld langs trekken. In april verlaten doorgaans de eerste vakantievierders al het land.

Nu is alles anders: reizen en trekken naar buiten is voorlopig nog niet aan de orde.
Wat is buiten eigenlijk? En wat is binnen? Hier is opnieuw een bericht voor thuisblijvers.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

Dinsdag, door Joost Röselaers

Jezus is opgestaan

Jezus is opgestaan, hij is niet hier. Ga nu heen, en zeg aan zijn leerlingen: Hij is, voor jullie uit, op weg gegaan naar Galilea. Daar zul je hem zien. Ga naar buiten, de wereld in! zegt de engel van God. Weg van deze lege plaats. Het leven in. Zo gaat dat altijd, met wie op mystieke wijze geraakt zijn. Geraakt door een bijzondere ontmoeting, een overweldigende ervaring in de natuur, een aanraking van Godswege. Zij blijven niet, waar zij waren. Het is of zij een zetje hebben gekregen. Zij komen in beweging. Ga, horen de vrouwen tegen zich zeggen. Ga naar Galilea. Terug naar het begin. Blader terug, in het verhaal van Jezus’ leven. Haal je zijn woorden voor de geest. Laat je erdoor inspireren. Herinner je zijn gebaren. Doe ze na. Breek en deel je brood met elkaar. Geef elkaar de beker wijn rond. Toon elkaar liefde, en bemoedig elkaar als het donker is om ons heen, en uitzichtloos. Blijf Jezus volgen, zoals eerst. Blijf hem trouw. Ga- zoals hij- de weg van de mens. En je zult hem zien. Om met de Duitse dichter Rainer Maria Rilke te spreken, woorden die staan in een lange Bijbelse traditie: Ga, en nooit zul je alleen zijn.

 

Gebed

Maak ons stil van binnen, haal weg de druk, de drang, de onrust –

misschien kunnen we
dan iets van U horen,
een Stem die ons aanroept, toespreekt en troost.

Jurjen Beumer in ‘Op de drempel – Gebeden bij wisselend tij’, Baarn, 1999.

 

Bericht aan thuisblijvers, 20 april

,

Een nieuw thema: buiten, de tuin in, de paden op, de wegen van deze wereld langs trekken. In april verlaten doorgaans de eerste vakantievierders al het land.

Nu is alles anders: reizen en trekken naar buiten is voorlopig nog niet aan de orde.
Wat is buiten eigenlijk? En wat is binnen? Hier is opnieuw een bericht voor thuisblijvers.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

Maandag, door Pierre Eijgenraam

Kijk naar de vogels… (Mattheüs 6: 25-32)
Al bijna zestig jaar wonen er dominees in ons hoekhuis aan de Rosendaalseweg. Tegenwoordig valt het wel mee, maar vroeger heette de pastorie een ‘glazen huis’. Van alle kanten werd er op de inwoners gelet, want de dominee had een voorbeeldfunctie en zijn gezin dus ook. Waarschijnlijk daarom is onze tuin aan alle kanten begroeid met forse struiken en bomen. Vanaf de straat kon niemand naar binnen kijken!
Dat veranderde in de droge zomer van 2018. De rododendron en de hoge conifeer voor het raam van mijn studeerkamer gingen allebei dood.
Dat wil zeggen: de rododendron léék dood, maar bleek dat niet te zijn. Na een half jaar kwam er toch weer wat blad aan, al ziet hij er nog altijd gehavend uit. De conifeer had flink geleden, maar bleef nog een half jaar groen. De hoop die ik nog koesterde bleek helaas ongegrond. Dor en bruin staat hij nog overeind, maar leven zit er niet meer in…
Maar zie: elke dag komt deze lente een duif er met zijn snavel takjes uitbreken. Die zijn voor het nest, twee struiken verderop. Ik denk aan de duif van Noach, die na de grote vloed met een olijftakje kwam aanvliegen om te vertellen dat de aarde weer bewoonbaar was. Hoop die niet sterven wil…

Gebed

Maak ons stil van binnen, haal weg de druk, de drang, de onrust –

misschien kunnen we
dan iets van U horen,
een Stem die ons aanroept, toespreekt en troost.

Jurjen Beumer in ‘Op de drempel – Gebeden bij wisselend tij’, Baarn, 1999.

 

Bericht voor thuisblijvers, 17 april

,

Het is wel heel raar: Pasen vieren en thuis moeten blijven! Niet naar de kerk kunnen (of naar de meubelboulevard, naar de Keukenhof of de camping; doorhalen wat niet van toepassing is…)

In Johannes 20: 19 staat dat ook de leerlingen van Jezus op de avond van die eerste dag van de week de deuren hadden afgesloten omdat ze bang waren. Er is niets nieuws onder de zon…

Toch laat Pasen zich niet tegenhouden! Jezus verschijnt door dichte deuren heen, en lied 630 zingt: ‘Het leven brak door aarde en steen! Uit alle wondren om u heen spreekt, dat God heeft gesproken’.

Thema voor deze week is ‘Nieuw leven’.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

 

Vrijdag 17 april, door Hubertien Oostdijk

Corona of niet: de lente gaat gewoon zijn gang, volop nieuw leven wordt zichtbaar. Er komen weer bladeren aan de bomen, bloemen bloeien, lammetjes dartelen in de wei, de vogels gaan nestelen. Het lijkt wel alsof het mij meer opvalt nog dan andere jaren, misschien wel omdat het wereldje kleiner is geworden, beperkter. Veel thuis, geen bezoek, beperkt naar buiten, o wat heerlijk dat we een tuin hebben…!

We hebben Pasen mogen vieren, een nieuw begin of met de woorden van lied 630 ‘er is in één bewogen nacht een nieuwe lente ontloken. Het leven brak door aarde en steen, uit alle wonderen om u heen’.

Het is maar goed dat Corona niets te zeggen heeft over de lente, over het nieuwe begin wat komt, over het Paasfeest dat we hebben mogen vieren…het heeft invloed en macht genoeg, maar gelukkig niet over alles.

Het nieuwe begin is gekomen in Jezus, hij stond op uit de dood en daarom kunnen we volop zingen ‘Al wat ten dode was gedoemd mag nu de hoop herwinnen; bloemen en vogels, -alles roemt Hem als in den beginne’.

Uiteindelijk zullen we Corona achter ons kunnen laten, al zijn we er nog niet…en dan hoop ik dat we niet weer terugvallen in het oude leven met zijn egoïsme, met zijn haast en gevlieg, maar dat deze crisis ons ook aan het denken heeft gezet, dat we op een nieuwe manier verder leven, met open ogen en open oren om al Gods tekens te verstaan.

 

Gebed

Heer God, Gij gunt ons het licht van onze ogen.

Gij hebt onze geboorte gewild,

Niet voor het duister hebt Gij ons gemaakt,

Niet voor de dood,

maar om te leven naar U toe, van ganser harte.

Maar wees dan ook barmhartig

en neem ons bij de hand.

Keer ons ten goede, ten leven,

vandaag en in eeuwigheid

Huub Oosterhuis in ‘Bid om vrede’

 

Bericht aan thuisblijvers, 16 april

,

Het is wel heel raar: Pasen vieren en thuis moeten blijven! Niet naar de kerk kunnen (of naar de meubelboulevard, naar de Keukenhof of de camping; doorhalen wat niet van toepassing is…)

In Johannes 20: 19 staat dat ook de leerlingen van Jezus op de avond van die eerste dag van de week de deuren hadden afgesloten omdat ze bang waren. Er is niets nieuws onder de zon…

Toch laat Pasen zich niet tegenhouden! Jezus verschijnt door dichte deuren heen, en lied 630 zingt: ‘Het leven brak door aarde en steen! Uit alle wondren om u heen spreekt, dat God heeft gesproken’.

Thema voor deze week is ‘Nieuw leven’.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

 

Donderdag 16 april, door Marieke Fernhout

Nee, ik ben het coronavirus niet dankbaar. Verkeerd woord! Daarvoor is de ellende te groot. Maar tegelijkertijd ervaar ik wel degelijk iets van verwondering.

Verwondering over de lucht boven China, die elke dag verder opklaart.

Verwondering over het water in de lagune bij Venetië, dat nu zó helder is geworden dat je de vissen kunt tellen – er schijnen zelfs weer dolfijnen te zwemmen.

Dat deze opleving van de natuur nu net in het voorjaar plaatsvindt, geeft er wel een heel bijzondere dimensie aan… Nog niet eerder kreeg ‘nieuw leven’ zo’n letterlijke betekenis. En dan wordt het ook nog Pasen…

In ‘verwondering’ zit het woord ‘wonder’ en dat is Pasen, teruggebracht tot de kern: Het wonder van het leven dat ín de dood begint. Niet ná de dood – Pasen is geen hemelfietserij, Pasen is een intens aards feest dat viert dat hier en nu het leven ís.

En als dat verrekte virus ons dan íets brengt, laat het dan dat zijn: het besef dat we leven hier en nu. En niet gisteren of morgen.

En misschien wel het allerbelangrijkste: het Paasverhaal is door mensen verder verteld en gebracht, met monden en handen en voeten, van geslacht op geslacht. Daar ligt onze opdracht in deze coronacrisis: niet om in deze vloek een zegen te zien, maar om uit deze vloek zegen tot stand te brengen. Collectief – met zijn allen – samen.

 

Gebed

Heer God, Gij gunt ons het licht van onze ogen.

Gij hebt onze geboorte gewild,

Niet voor het duister hebt Gij ons gemaakt,

Niet voor de dood,

maar om te leven naar U toe, van ganser harte.

Maar wees dan ook barmhartig

en neem ons bij de hand.

Keer ons ten goede, ten leven,

vandaag en in eeuwigheid

Huub Oosterhuis in ‘Bid om vrede’

 

Bericht aan thuiszitters, 14 april

Het is wel heel raar: Pasen vieren en thuis moeten blijven! Niet naar de kerk kunnen (of naar de meubelboulevard, naar de Keukenhof of de camping; doorhalen wat niet van toepassing is…)

In Johannes 20: 19 staat dat ook de leerlingen van Jezus op de avond van die eerste dag van de week de deuren hadden afgesloten omdat ze bang waren. Er is niets nieuws onder de zon…

Toch laat Pasen zich niet tegenhouden! Jezus verschijnt door dichte deuren heen, en lied 630 zingt: ‘Het leven brak door aarde en steen! Uit alle wondren om u heen spreekt, dat God heeft gesproken’.

Thema voor deze week is ‘Nieuw leven’.  

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

 

Dinsdag 14 april, door Joost Röselaers

 Na een terroristische aanslag in België schreef Griet op de Beeck een gedicht dat voor mij verwoordt waar Pasen voor staat. Het biedt perspectief op nieuw leven, voorbij angst en verderf.

Laten wij leven, voluit en gretig, omdat wij dat mogen,

en het daarom dubbel zo goed moeten doen.

Laten wij geen engelen zijn, maar als het kan toch ook geen duivels.

Laten wij mensen zijn.

Laten wij ze openlaten: onze deuren, onze armen, onze geesten.

Laten wij pantsers afleggen, en de andere tegemoet treden- telkens weer.

Laten wij slapende honden keihard wakker maken.

Laten wij blijven geloven in dromen, die ook uitkomen.

 

Laten wij veel verwachten, genoeg spijt hebben,

in zeven sloten tegelijk lopen, en alle dingen aankijken:

ook wat ons verontrust.

 

En laten wij begrijpen wat de liefde is,

en onthouden dat de liefde alles is. Of toch: bijna alles. Laten wij durven.

Dat lijkt mij inderdaad wat ons te doen staat: begrijpen, wat de liefde is. Liefde, sterker dan de dood. Liefde die altijd weer nieuwe wegen opent waar uitzichtloosheid dreigt. Ja, laten wij durven!

 

Gebed

Heer God, Gij gunt ons het licht van onze ogen.

Gij hebt onze geboorte gewild,

Niet voor het duister hebt Gij ons gemaakt,

Niet voor de dood,

maar om te leven naar U toe, van ganser harte.

Maar wees dan ook barmhartig

en neem ons bij de hand.

Keer ons ten goede, ten leven,

vandaag en in eeuwigheid

Huub Oosterhuis in ‘Bid om vrede’

 

Bericht aan thuiszitters, 13 april

,

Het is wel heel raar: Pasen vieren en thuis moeten blijven! Niet naar de kerk kunnen (of naar de meubelboulevard, naar de Keukenhof of de camping; u mag doorhalen wat niet van toepassing is…)

In Johannes 20: 19 staat dat ook de leerlingen van Jezus op de avond van die eerste dag van de week de deuren hadden afgesloten omdat ze bang waren. Er is niets nieuws onder de zon…

Toch laat Pasen zich niet tegenhouden! Jezus verschijnt door dichte deuren heen, en lied 630 zingt: ‘Het leven brak door aarde en steen! Uit alle wondren om u heen spreekt, dat God heeft gesproken’.

Als thema hebben we gekozen voor ‘Nieuw leven’.

Met hartelijke groet, Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie

 

Maandag 13 april, door Elsje Pot

‘Gods goedheid is te groot…
Zij daalt als vruchtbaar zaad tot in de groeve af
omdat zij niet verlaat wie toeven in het graf’. Lied 650

Toen ik zwanger was van ons eerste kind, heb ik lang doorgewerkt. Zo gebeurde het dat ik met een kogelronde buik stond te balanceren op het plankier naast een open graf. Achteraf denk ik dat op dat moment de begrafenisondernemer een schietgebedje heeft gedaan. Ik hecht eraan om zo dicht mogelijk bij het open graf en de overledene te staan, maar met die dikke buik op zo’n wiebelende rand was dat wel een uitdaging.
Terwijl ik daar stond en me concentreerde op de gebruikelijke afscheidswoorden, schoot er door me heen: ‘wat zal de weduwe nu denken?’ Ik voelde me opeens misplaatst bij dat open graf. ‘Zal ze dit als provocatie zien, niet passend in deze omstandigheden?’ Ik viel in voor een zieke collega en ‘de vrouw in het ambt’ was in die gemeente bepaald niet geaccepteerd.
Toen ik afscheid van haar nam na de koffie en de cake, maar het kan ook een gevulde koek zijn geweest, zei de weduwe tegen me: ‘Ik vond het zo troostrijk u daar te zien staan, zo vol van nieuw leven’.

 

Gebed

Heer God, Gij gunt ons het licht van onze ogen.

Gij hebt onze geboorte gewild,

Niet voor het duister hebt Gij ons gemaakt,

Niet voor de dood,

maar om te leven naar U toe, van ganser harte.

Maar wees dan ook barmhartig

en neem ons bij de hand.

Keer ons ten goede, ten leven,

vandaag en in eeuwigheid

Huub Oosterhuis in ‘Bid om vrede’

 

 

Bericht aan thuiszitters, 12 april

,

Het thema voor deze week is ‘Pasen’. Pasen is het, waar het allemaal op uitloopt, en waar de aandacht op gericht is.

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie.

 

Margriet Kok, diaconaal consulent Protestantse Gemeente

Pasen is vooral een aansporing om niet bij het lege graf te blijven zitten. De engel bij het lege graf waarschuwt ons hier ook voor. Blijf niet zitten in je cocon, want dan blijf je gevangen in je eigen wereld. Dan gebeurt er niets en kom je niet verder. Maak je los uit wat je gevangen houdt, maar misschien ook wat een ander onderdrukt of klein houdt. En hierbij hoef je niet meteen te denken aan openlijk verzet tegen sociale misstanden, maar ook dichtbij het kleine onrecht dat in je eigen omgeving speelt.

 

Opstanding

jullie vragen
hoe is de
opstanding der doden? ik weet het niet

jullie vragen
wanneer is de opstanding der doden?

ik weet het niet
jullie vragen
komt er een opstanding der doden? ik weet het niet?

jullie vragen
komt er geen opstanding der doden? ik weet het niet

ik weet alleen
waarnaar jullie niet vragen:
de opstanding van hen die leven

ik weet alleen waartoe Hij ons oproept: tot opstanding vandaag en nu.

Kurt Mart

 

Tekst van de week

Het zal in alle vroegte zijn als toen. De steen is weggerold.
Ik ben uit de grond opgestaan.
Mijn ogen kunnen het licht verdragen. Ik loop en struikel niet.

Ik spreek en versta mijzelf.
Mensen komen mij tegemoet – wij zijn in bekenden veranderd. De ochtendmist trekt op.
Ik dacht een dorre vlakte te zien.
Volle schoven zie ik. Lange halmen, aren waarin de korrel zwelt. Bomen omranden het bouwland.
Heuvels golven de verte in, bergopwaarts, en worden wolken. Daarachter, kristal geworden, verblindend,
de zee die haar doden teruggaf.
Wij overnachten in elkaars schaduw.
Wij worden wakker van het eerste licht.
Alsof iemand ons bij naam en toenaam heeft geroepen.
Dan zal ik leven.

Door Huub Oosterhuis uit: Dan zal ik leven