LET OP: deze NIET op de home pagina toevoegen.
voor de dagelijkse meditatieve teksten van PGA

Bericht voor thuiszitters

, ,

Donderdag, 6 augustus – Elsje Pot

Op bergen en in dalen, ja, overal is God. Het lied, dat begint met de 9 woorden, die u zojuist gelezen heeft, leerde ik in mijn kindertijd in de eerste of tweede klas van de lagere school.

Nu ik het doorlees, moet ik denken aan Psalm 139:

Klom ik op naar de hemel – u tref ik daar aan, lag ik neer in het dodenrijk – u bent daar.

Al verhief ik mij op de vleugels van de dageraad, al ging ik wonen voorbij de verste zee,

ook daar zou uw hand mij leiden, zou uw rechterhand mij vasthouden.

Beide liederen verhalen van een God die er is, overal, waar je ook bent. Dat heeft voor mij niets beangstigends, ik ben niet opgegroeid met een strenge, straffende God, die alles en vooral de misstappen ziet. Ik kreeg een liefdevolle God mee, de goede herder. Voor mij is God, die er altijd en overal is, troostrijk. Het helpt dat Zijn ‘er zijn’ niet afhangt van waar ik me bevind. Dat laatste, die plek waar ik ben, dat kun je ook ‘geestelijk’ verstaan. Daarmee bedoel ik: het ‘er zijn’ van God hangt niet af van mijn geloof, ook als ik twijfel, mag ik erop vertrouwen dat Hij er is: op bergen en in de dalen van het leven.

Op bergen en in dalen, ja overal is God!

Waar wij ook immer dwalen, of zitten, daar is God;

waar mijn gedachten zweven, of stijgen, daar is God;

omlaag en hoog verheven, ja, overal is God!

Bericht voor thuisblijvers

Woensdag, 5 augustus – Pierre Eijgenraam

Ik was een jaar of zestien toen ik voor het eerst een wandelvakantie doorbracht in de Alpen. Wij waren lastige pubers en mijn moeder had kennelijk bedacht dat het zou helpen om ons flink moe te maken! Al snel was ik totaal verkocht, vele bergvakanties zijn gevolgd.
Ik vond het een ongelooflijk mooie ervaring om vanuit het dal omhoog te klimmen tot boven de boomgrens. De schitterende vergezichten, de bloemen- weiden waar de sneeuw nog maar nèt gesmolten was, maar vooral de stilte en de eenzaamheid (als je geluk had…) -ik vond het fantastisch. En dat niet alleen: ik had ook altijd het gevoel dat God daar dichtbij was.

Veel lastiger vind ik het om dat gevoel óók in de dalen te hebben; en dan denk ik zowel aan de drukte van alledag en het stadse leven als aan momenten van tegenslag en verdriet. Is God er dan ook?
Vroeger leerden wij dat God ‘alomtegenwoordig’ is, ‘op bergen en in dalen’. Maar misschien is dat net iets te makkelijk gezegd…..

Het Bijbelboek Exodus vertelt over de naam van God, die hij bekendmaakt op een dieptepunt in Israëls geschiedenis, de slavernij van Egypte: ‘Ik ben die ik zijn zal’. Dat wordt ook wel eens uitgelegd als ‘Ik zal er zijn, juist als je Mij niet verwacht’. Daar hoop ik dan maar op!

Bericht voor thuisblijvers

Dinsdag, 4 augustus – Monique Maan

‘Op bergen en in dalen, en overal is God.’ Ik herinner me dat mijn oma dit lied weleens zong (en dat zal dan wel onder de afwas geweest zijn). Ik ken alleen die eerste regel, de rest van het lied is kennelijk niet blijven hangen….
Dat tweede deel van de eerste zin, over God die overal is, doet me denken aan de preek van collega Hubertien Oostdijk, voor zondag 21 juni. In die dienst lazen we psalm 84 en verzen uit Matteus 10, over de mus die niet valt zonder dat de Vader er weet van heeft. Psalm 84 is een pelgrimslied. Een reis door bergen en dalen, een reis vol gevaren en uitdagingen, een reis als het leven zelf. Maar de pelgrim vertrouwt erop dat God erbij is op deze reis. En daar ligt ook de link naar de verzen uit Matteus 10. Vaak is die tekst uitgelegd als ‘Alles wat gebeurt, gebeurt omdat God dat wil’. De Nieuwe Bijbelvertaling geeft ook aanleiding tot deze gedachte. Het blijft jammer dat er niet voor gekozen is om de vertaling van het NBG uit 1951 aan te houden: ‘Niet één (van die mussen) zal ter aarde vallen zonder uw Vader’. Het is een wereld van verschil: ‘zonder de wil van je Vader’ of ‘zonder je Vader’. Het is het verschil tussen het veroorzaken of betrokken zijn bij / weet hebben van.

Hubertien had er een mooi preek over – vast nog na te luisteren via kerkomroep.nl. Om moed uit te putten op bergen en in dalen.

Bericht voor thuisblijvers

Het thema van deze week roept vooral herinneringen op aan een bepaald lied uit de Duitse liedtraditie waarvan de tekst in ieder geval gedeeltelijk vertaald en bewerkt werd door Ahasverus van der Berg. Wie de Duitse dichter van het vers is, is wat minder duidelijk, waarschijnlijk Johann Andreas Cramer (1723-1788), de taal is een beetje ‘gezwollen’.

Maar als je het lied beschouwt, komt vertrouwde thematiek voorbij: aan de ene kant beelden uit de psalmen, van de bedevaartganger op weg naar Jeruzalem. Tegelijkertijd wordt die beelden vastgeknoopt aan het leven van de mensen dat z’n hoogte- en dieptepunten kent. Zo blijft het lied nog steeds vol boeiende thema’s die van alle tijden zijn.

Alle vier coupletten van ‘Op bergen en in dalen’:

Op bergen en in dalen en overal is God!
Waar wij ook immer dwalen, of zitten, daar is God;

waar mijn gedachten zweven, of stijgen, daar is God;

omlaag en hoog verheven, ja, overal is God!

 

Gij aardrijks woest gewemel, Gij, die in ’t water zweeft,
of onder zijnen hemel, of in zijn’ hemel leeft,

Gij alle zijne werken ontdekt bij dag en nacht,
in ’t voeden, hoeden, sterken, de goedheid zijner magt.

 

Zijn trouwe Vaderoogen zien alles van nabij;
wie steunt op zijn vermogen, dien dekt en zegent Hij:

Hij hoort de jonge raven, bekleedt met gras het dal;

heeft zelfs voor wormen gaven, ja, zorgt voor ’t gansch heelal.

 

Roem, Christen! Aan mijn slinke en rechter zijd’ is God;
waar ’k magtloos nederzinke, of bitter lijd’, is God:

waar trouwe vriendenhanden niet redden, daar is God;
in dood en doodsche banden, ja, overal is God!

Maandag – Ad Bogaard

Op bergen en in dalen,
Ja, overal is God!
Zo zat de tekst in mijn hoofd. Maar dit blijken de eerste en laatste regel van het eerste couplet te zijn van lied 143 uit de zgn. Hervormde bundel 1938. Althans, ik denk dat ik het lied zo ken, uit mijn jeugd, van huis uit Nederlands Hervormd. Het heeft later het Liedboek voor de Kerken niet gehaald en het is ook in het huidige Liedboek niet terug te vinden.
Strekking van het lied is dat er geen situatie is in ons leven, waarbij God niet op een bepaalde manier aanwezig is. Ook in de diepste dalen van ons leven is God bij ons (vgl. Psalm 23 ‘Zelfs al ga ik door een dal van diepe duisternis’). Opmerkelijk eigenlijk dat we juist dalen associëren met ellende. Ook in ons taalgebruik: hij ging door een diep dal. Ik bedoel, ik begrijp het als beeld wel, dat er soms iets gebeurt in je leven waardoor je voor je gevoel omlaag gaat en je er weer uit moet zien te klimmen, maar in de ‘echte’ bergen is het dal nu juist de plek waar het enigszins bewoonbaar is. Hoe hoger je in de bergen komt, hoe onherbergzamer. In die zin is toch eerder de bergtop de plek van Godverlatenheid dan het dal. Je voelt je er als mens heel nietig. En je voelt er de onverschilligheid van de natuur, sterker dan in het dal. Hier ben je overgeleverd aan de elementen. En tegelijk is de berg van oudsher de plek van de Godsontmoeting. Misschien daarom? Teruggeworpen op jezelf, je bewust van je kwetsbaarheid en je nietigheid, ontstaat er ruimte voor God?

Bericht voor thuiszitters, deze week met het thema pelgrimsreis

,

Zondag 2 augustus: door Yolanda Voorhaar

In de middeleeuwen werden mensen op pelgrimsreis gestuurd. Het gold als een boetedoening:  zo’n reis zou je louteren, je zou als een ander mens terugkomen.

Er waren tal van bestemmingen: dichtbij voor kleine zonden, verder weg om voor een grote misstap boete te doen. Santiago de Compostella was ook toen al zo’n bestemming.

In onze tijd lijkt men de pelgrimsreis weer herontdekt te hebben als een middel om je leven een nieuwe keer te geven. Hoevelen er niet op reis gegaan zijn naar Santiago – lopend, aan een stuk door of telkens een stuk van de route, fietsend, alleen, met een groep. Je ziet veel prachtige dingen onderweg. Pelgrimskerken, met uitgesleten drempels van de vele voeten die er overheen gingen. Ik moet dan altijd aan Psalm 122 denken: ‘Hier gingen ons de voeten voor van pelgrims, die de Heer verkoor.’

Mijn ervaring is, dat je niet per se een pelgrimsroute hoeft te volgen om aan het denken gezet te worden over je leven, over je bestemming. We zijn hier in deze omgeving gezegend met mooie landschappen, weidse verten. Wandelend door bossen en heidevelden, langs stromend water, wordt het landschap soms een gelijkenis  van je leven, van wat je bezighoudt.

Ons leven is een pelgrimstocht, dat soms door lieflijke landschappen gaat, over bergen en door dalen, soms ook door desolaat landschap, maar altijd verder op weg naar Gods toekomst. Die reis maakt ieder van ons, ook als je thuisblijft.

Het nieuwe Liedboek heeft niet voor niets een rubriek Levensreis (nummers 796 – 861)  met soms prachtige liederen die ons helpen die weg te gaan. Zoals bijvoorbeeld lied 822:

 

Wij trekken steeds verder,

Voetje voor voet,

Soms lood in de schoenen,

Soms vleugels van licht

En zo gaan wij verder,

Verder en verder

Zo trekken wij de horizon open.

Bericht voor thuisblijvers, deze week met het thema pelgrimsreis

Zaterdag 1 augustus: door Pierre Eijgenraam

In 1997 had ik studieverlof en ben ik als pelgrim in 3 maanden tijd van Arles in Zuid-Frankrijk naar Santiago de Compostela gelopen. De kerkelijke autoriteiten mopperden: ‘Noem je dàt studieverlof?’

Misschien niet, maar ik zou zomaar een heel rijtje nascholingscursussen kunnen opnoemen waar ik minder van heb geleerd. Het was een oefening in spiritualiteit, een confrontatie met mezelf en een intensieve kennismaking met de kerkgeschiedenis en de symboliek in christelijke kunst.

Een van de dingen die me het meest is bijgebleven is het inzicht dat de pelgrimsreis een symbool is voor onze levensreis. Er zijn bergen en dalen onderweg, woestijnen en bewoonbare plaatsen. Er zijn periodes van alleen zijn en van aangename of minder aangename reisgenoten.

Inmiddels hangt al bijna een kwart eeuw bij mij het ‘gebed van de pelgrim’ naast de voordeur. Ik vond het in een kerkje ergens op de route. Ook als ik er niet op let, gaat het stilletjes  met me mee als ik de deur uitga en begroet het mij wanneer ik weer thuiskom.

 

‘God, die Uw dienaar Abraham wegriep

en hem beschermde op heel zijn reis;

Wees ook voor ons een metgezel onderweg:

gids op de kruising van wegen,

steun bij vermoeidheid,

schaduw in de hitte en licht in de duisternis.

Wees voor ons de stok die ons behoedt voor vallen

en de haven die schipbreukelingen ontvangt

zodat wij veilig en wel het einde van onze reis mogen bereiken,

en vervuld van het goede terugkeren naar huis’.

Bericht voor thuiszitters, deze week met het thema pelgrimsreis

,

Vrijdag 31 juli: door Margriet Kok

 Ervaringen tijdens een pelgrimsreis doen wat met je. Een veertiendaagse pelgrimstocht Vincent de Paul heeft een enorme invloed op me gehad. Vincent de Paul, patroonheilige van de armen, leefde ruim 400 jaar geleden in Frankrijk. Als priester heeft hij destijds een sociale ommekeer veroorzaakt binnen de diaconieën. Ook nu nog is zijn impact enorm. Nog steeds geven congregaties en organisaties vorm aan zijn gedachtengoed: sociale acties en spiritualiteit.

De tocht voerde ons naar plaatsen waar Vincent geboren was, gewoond en gewerkt heeft en op al die plekken klonken de verhalen!

Dan is bijvoorbeeld het kerkje in Folleville met de preekstoel, die in hout is uitgesneden, niet alleen een mooie preekstoel. Het krijgt een extra dimensie. Dit is dé preekstoel waar Vincent de Paul in 1617 zijn beroemde preek hield. Wat hij precies preekte weten we niet, wel dat hij vanaf deze preekstoel mensen bevrijdde van hun angsten. Ik heb nooit zo bewust naar een preekstoel gekeken

Al snel ontstond er tijdens de pelgrimstocht verbinding met tochtgenoten: leden van diverse congregaties en ‘leken’, jongere en oudere mensen, uit het buitenland en Nederland, katholiek en protestant, zeker in hun geloof en tastend op zoek. We wisselden verhalen uit, hadden enorm veel plezier, maar waren ook heel serieus. Iemand zei: ‘Deze reis is gezellig, maar het is meer: het is spiritueel!’ Bij de bezinning en de vieringen werden Bijbelverhalen en geschriften van Vincent de Paul gekoppeld  aan ons leven nu. Zo speelden vragen als: Wat inspireert jou? Wat betekent spiritualiteit voor jou?

Deze pelgrimstocht heeft veel indruk op mij gemaakt. Ik werd opnieuw geïnspireerd om me in te zetten voor mensen die het moeilijk hebben. Nog steeds geeft deze reis mij voeding voor het doen. Dit houdt me scherp in het diaconale werk, waarbij het een valkuil is, op te gaan in de uitvoering van activiteiten. Waardoor we dreigen te vergeten waarom we het doen.

Bericht voor thuisblijvers, deze week met het thema pelgrimsreis

Donderdag 30 juli: door Elsje Pot

 Pelgrimeren naar Santiago de Compostella, Israël, Lourdes, Iona of Taizé, ik voel er weinig aanvechting toe. En toch zeg ik nu, dat ik een pelgrimsreis gemaakt heb. Afgelopen najaar ben ik naar Coventry geweest met het vliegtuig, het was maar een paar dagen, maar het voelde als een pelgrimage.

In Arnhem wordt elke week gebeden voor vrede en verzoening in de wetenschap dat dit gebeurt in meer steden in verschillende landen door mensen die met elkaar verbonden zijn als biddende gemeenschap. Ik vind de ontstaansgeschiedenis van dit gebed voor vrede en verzoening fascinerend en ook het idee dat er op vrijdag op elk uur zo’n gebed klinkt, vanwege de verschillende tijdzones. Het bracht me al eens bij zo’n biddende gemeenschap in Berlijn en toen zich de mogelijkheid voordeed om naar Coventry te gaan, hoefde ik daar niet lang over na te denken.

Of je een reis als een pelgrimage beleeft, heeft, denk ik, alles te maken met de intentie waarmee je het doet en met wat je ervaart tijdens zo’n reis. Ik weet niet meer of ik, voor ik vertrok naar Coventry ook al het gevoel had dat ik op pelgrimage ging. Ik denk, eerlijk gezegd, dat ik dat pas achteraf zo ben gaan voelen. Vooraf zag ik het meer als studiereis. Maar omdat ik tijdens de reis op verschillende manieren geraakt werd door de mensen, die ik daar ontmoette en de sfeer in de kathedraal, zeg ik nu: ik ben op pelgrimsreis geweest.

 

Bericht voor thuisblijvers, deze week met het thema pelgrimsreis

,

Dinsdag 28 juli: door Arjen Hiemstra

Tijdens mijn studie theologie volgde ik een periode colleges over pelgrimage. Ik leerde toen dat er allerlei vormen van pelgrimage zijn, naar pelgrimsoorden dichtbij en veraf van je woonplaats en dat pelgrims heel verschillende motieven hebben om op pelgrimsreis te gaan: Soms heeft de pelgrim God een belofte gedaan, soms hoort het bij een levensfase en soms is het ook een tocht om na te denken over een levenskeuze.

Duidelijk werd mij toen ook dat iedere pelgrim tijdens zijn reis in ieder geval een tijd heeft waarin hij loskomt van zijn dagelijkse levenssituatie. Hoewel het geen pelgrimage was maar vakantie, was dat loskomen voor mij zeker het geval toen ik in 2018 samen met mijn zoon in 2017 een wandelroute op het eiland Senja liep in Noord-Noorwegen. We waren zo los van de alledaagse werkelijkheid (en van de tijd) dat ik later op één van de foto’s zag dat we ’s nachts om kwart over twaalf nog een warme maaltijd in de middernachtzon zaten te eten met uitzicht op de fjord.

Dat is misschien ook wel het belangrijkste in deze zomertijd: een beetje loskomen van de dagelijkse gang van de dingen. Van je werk, de sleur van het alledaagse leven, op zoek gaan naar nieuwe dingen. Op reis gaan kan helpen. Maar ook thuis kun je een soort pelgrim worden door je ritme te veranderen of door de dingen op een andere manier te doen. Een goede zomer!

 

Bericht voor thuisblijvers

,

27 juli t/m 2 augustus 2020

Thema: Pelgrimsreis

Het thema dat we voor deze week gekozen hebben symboliseert een beetje de spagaat waarin Nederland –of misschien wel half Europa- zich momenteel bevindt. Het is vakantietijd en velen staan te popelen om er eindelijk weer eens op uit te trekken. Aan de andere kant is het gevaar van besmetting nog niet geweken en wordt er ook al weer gespeculeerd op nieuwe en strengere maatregelen.

Maar je kunt ook ‘reizen in je hoofd’. Ik heb die uitdrukking ooit eens in een kinderboek gelezen en heb dat nooit vergeten.

In het oude Israël ging men op reis naar de tempel in Jeruzalem om daar Pesach of Loofhuttenfeest te vieren. In de middeleuwen was Rome het doel, of Santiago de Compostela of Canterbury. Vandaag de dag zijn die reisdoelen nog onverminderd in trek, al is soms niet helemaal duidelijk meer of de reizigers nu werkelijk pelgrim zijn, of toch meer toerist.

Er bestaan ook seculiere pelgrimages, bijvoorbeeld naar de plaatsen waar Johann Sebastian Bach (of Elvis) heeft gewoond en gewerkt, of naar de plek waar ‘Lord of the Rings’ werd opgenomen.

Wat zoeken deze pelgrims? Zoeken ze het geluk, zoeken ze zichzelf, zoeken ze een plek waar ze zich ‘eindelijk thuis’ voelen, zoeken ze God?

In Hebreeën 11 veronderstelt de schrijver dat zo niet alle, dan toch heel veel mensen op zoek zijn naar een vaderland. En dat God zich daarom ‘niet schaamt om onze God genoemd te worden’. Dat vind ik één van de mooiste zinnen uit de Bijbel. En of we nu daadwerkelijk op reis gaan, of alleen maar ‘in ons hoofd’, het zou mooi zijn als we vooral die ervaring met elkaar zouden kunnen delen!

 

Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra, redactie. 

 

Maandag 27 juli: door Taco Bos

 Twee jaar geleden liep ik de Peak Pilgrimage. Het was een prachtige meerdaagse voettocht door het Britse Peak District. Alles was precies zoals je het je voorstelt: lieflijke heuvels, kabbelende beekjes, pittoreske dorpen, sfeervolle oude kerken. Klassieke pubs serveerden eetbare maaltijden bij een ruime keuze aan lauw bier.

Onze pelgrimstocht, een initiatief van de kerken in de regio, was wel meer dan alleen een mooie wandeling. De tocht eindigde in het dorp Eyam, bekend om een pestuitbraak in 1665. In september dat jaar ontving de kleermaker een partij stoffen vanuit Londen. De zending bleek besmet te zijn. Mensen werden ziek en binnen een week overleed als eerste de assistent van de kleermaker.

Predikant William Mompesson deed een dringend appel op zijn dorpsgenoten. Hij erkende hun angst maar deed ook een beroep op hun verantwoordelijkheidsgevoel, wijzend op het offer van Christus. Hij stelde een vrijwillige quarantaine voor. Een lock-down voor het hele dorp. Een daad van zelfopoffering, om te voorkomen dat de pest zich verder in Midden-Engeland zou verspreiden.

En zo geschiedde. Maandenlang sloot het dorp zich hermetisch af van de buitenwereld. Niemand vluchtte weg. Velen werden ziek. Een derde van de inwoners overleed: 260 doden, onder wie Mompessons vrouw Catherine. De verhalen zijn hartverscheurend. Zo was er het jonge stel geliefden die elkaar dagelijks toeriepen over het ravijn. Tot de avond dat het aan de Eyamkant stil bleef…

Sinds Covid-19 begon, denk ik vaak terug aan mijn Peak Pilgrimage. Het geloofsvoorbeeld van de Eyamse dorpsgemeenschap, ik word er stil van.