Elke vrijdag wordt er om 12.30 uur gebeden om vrede en verzoening, in een korte viering klinkt een bijbeltekst, worden er gebeden geformuleerd, is er stilte en wordt er een lied gezongen in de Waalse kerk, gasthuisstraat 1 Arnhem.

 

Arjen Hiemstra

Misschien is het ooit wel met koffie begonnen. Toen ik in de 5e van het VWO zat werd er een barcommissie samengesteld uit vrijwilligers die verantwoordelijk waren voor de verkoop van koffie en andere zaken aan de leerlingen. Het was saai in die schoolperiode en ik was een beetje ouder dan de anderen, dus werd ik maar voorzitter van de club We verkochten koffie en thee. Er was de nodige chocola met en zonder pinda’s, met koekjes erin – de merken zijn er nog steeds – We kochten een nieuw groot koffiezetapparaat en de omzetten werden torenhoog. De inkomsten waren voor de school.

Toen heb ik ervaren dat het leuk is samen met anderen iets te doen voor de wereld waarin je je bevindt. Het was geweldig om samen met anderen iets te doen, plezier te beleven en te ervaren dat jouw werk zinvol was. En er deden natuurlijk ook meisjes mee waar ik verliefd op werd. In mijn studententijd werd ik voorzitter van de commissie die bij het studentenpastoraat dezelfde taak had. Later werd ik voorzitter van een stichting die een klein opvanghuis in stand hield. Tegenwoordig ben ik penningmeester van het Inloophuis in Westervoort.

En natuurlijk: de theologie en de persoonlijke spiritualiteit is er later bij gekomen. Maar nog steeds ervaar ik in mijn werk voor de kerk hoe goed het is om bezig te zijn met anderen om een bijdrage te leveren in de wereld waarin we leven.

Ik sta trouwens ook nog steeds heel graag in de pantry van de kerk koffie te schenken.

Jos Hordijk

Koffie drinken roept associaties op aan Rita Corita met haar ‘koffie, koffie, lekker bakkie koffie’, de ouderen onder ons kunnen dat vast nog wel mee zingen. Ik drink al jaren geen koffie meer, ik ben niet zo’n beste slaper en koffie schijnt opwekkend te zijn.  Slapen is zo iets heerlijks dus ik heb natuurlijk de koffie opgegeven. Het heeft niets geholpen!  Maar ach, de uitnodiging ’kom een keer koffie drinken?‘ is ook maar een manier van spreken, het mag natuurlijk ook thee zijn.

In de kerk zijn op het ogenblik meerdere gelegenheden om koffie met elkaar te drinken, o.a. aansluitend op de kerkdienst, van die gelegenheid maak ik zelden gebruik. Ik fiets graag naar huis met de melodie van het slotlied in mijn hoofd, rustig overdenkend wat we gezongen hebben, wat ik gehoord heb, wie er waren.  Een ander moment is op de dinsdag of donderdagochtend. Daar ben ik voor de vakantie verschillende keren geweest en ik vond het gezellig. Met een aantal mensen rond de tafel kennismaken, het gesprek liep alle keren ontspannen en er waren ook steeds andere mensen. Samen koffiedrinken met een koekje erbij is een vertrouwde Nederlandse gewoonte.

In de krant las ik laatst dat er kopjeskoffie-politiek bestaat, maar ik vraag me af wat daar precies mee bedoeld wordt. Misschien wil iemand mij dit eens uitleggen? Het klinkt niet positief, het klinkt als: ze is op de koffie gekomen, of koffiegeleuter, maar ik hoop dat ik het mis heb. Ik hoor het graag.

 

Monique Maan

‘Ik kom pas weer als we mogen zingen en als we weer koffie mogen drinken na de dienst’. Het was één van de reacties die ik kreeg toen we vorig jaar in de zomer weer voorzichtig aan kerkgangers gingen toelaten bij de kerkdiensten. Na een aantal maanden onlinevieringen met alleen medewerkers mochten er weer 30 mensen aanwezig zijn. Maar zonder zang en zonder koffie na de dienst. Voor de mevrouw die ik sprak dus reden om (nog) niet te komen.

De coronatijd was leerzaam om te ontdekken wat voor mensen belangrijk is. Ik had altijd het idee dat we als geloofsgemeenschap weliswaar een sociale functie hadden, maar het ging toch vooral om de inhoud van de dienst? Ik heb mijn mening moeten bijstellen… De ontmoeting na de dienst (met koffie) bleek voor velen minstens zo belangrijk als de dienst zelf.

Nu is het makkelijk om daar wat schamper over te doen. Ontmoeten kun je elkaar toch ook bij de supermarkt, of in het buurtgebouw? De kerk is toch zeker wel wat meer? Daar gaat het toch om God, om de Bijbel, om het geloof?

Ja, natuurlijk gaat het daar in de kerk om, maar God, Bijbel en geloof kunnen niet zonder mensen. Mensen met belangstelling voor elkaar, voor elkaars wel en wee, voor hun dromen en voor de zorgen die het leven kunnen beheersen. Het is juist dat dagelijks bestaan waarin het verhaal van God en mensen kleur krijgt en waaraan het kleur geeft.

Met een kopje koffie erbij.

Elsje Pot:

Wanneer begin je met koffiedrinken? Toen ik een puber was, ging ik in de vakanties wel eens een dagje met mijn moeder naar Amsterdam. Na de treinreis en de wandeling over het Damrak was het voor mijn moeder tijd voor een kop koffie. Zij haalde mij over om in de lunchroom van de Bijenkorf de Wiener Melange te proberen, met de woorden: “Die vind je vast lekker”.

Blijkbaar was ik nog geen koffiedrinker op dat moment. En inderdaad, het was heel lekker, ik heb geloof ik nooit meer zulke lekkere koffiegedronken. Gewone koffie met slagroom komt een beetje in de richting. Een koffieleut ben ik nooit geworden, ik houd het doorgaans bij twee kopjes op de ochtend en bij voorkeur eet ik daar iets zoets bij. Koffie met niks erbij vind ik eigenlijk niet lekker. In al die jaren op huisbezoek heb ik daar nooit aan kunnen wennen. En op een terras ben ik altijd teleurgesteld als er geen koekje bij de koffie zit.

Gelukkig krijg je op huisbezoek vaak wel versnaperingen bij het kopje koffie aangeboden, meestal wordt er moeite gedaan om iets lekkers in huis te halen voor de dominee. Daar hoor je mij dan ook nooit “nee” tegen zeggen, tot vreugde van de gastheer of -vrouw, die zich heeft uitgesloofd om mij wat te kunnen presenteren.

Misschien drink ik alleen maar koffie om een excuus te hebben om te snoepen. Thee lust ik namelijk best zonder koek, taart of chocolade.

 

Kees van Keulen:

Onlangs schreef ik dat ik rondleidingen door het kasteel Rosendael verzorg. In de Derde Salon vertel ik dan, naar aanleiding van schilderijen die daar hangen, over Willem van Oudhoorn en zijn schoonzoon Joan van Hoorn. Beiden waren gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Ze waren ook actief in de koffie, een zeer lucratieve zaak. Daarna gaan we naar de Torenzaal. Daar hangt een schilderij van hun (klein)dochter, Petronella Wilhelmina van Hoorn. De toenmalige kasteelheer, Lubbert Adolf Torck trouwde met Petronella. Er was overigens een probleem: zij was niet van adel en een huwelijk “buiten de adel” was voor de kasteelbewoners toentertijd not done.

Petronella had echter één voordeel: ze had heel veel geld, bij hun huwelijk 1,4 miljoen florijnen. Omgerekend zou dat nu zo’n 16 miljoen euro zijn. En dat naast een aantal inkomstenbronnen. Wat wil je met zulke erflaters! Daarenboven was ze weduwe van Jan Trip, lid van een rijke, Amsterdamse regentenfamilie. Lubbert en Petronella hebben grootschalig geïnvesteerd in het kasteel en de tuinen, die erbij horen.

Koffie verzoette dat ze niet van adel was. Overigens, voor zover bekend hadden ze een goed huwelijk.

 

Pierre Eijgenraam

In de zomer van vorig jaar, na de eerste lockdown, mochten er weer 75 mensen op zondag naar De Kandelaar komen. Meestal bleef het bij ongeveer veertig, totdat er na de dienst weer koffie werd geschonken. Opeens zat de kerk weer ‘vol’. ‘Kennelijk is de koffie belangrijker dan de preek’, mopperden wij als predikanten. Het deed mij denken aan een kloosterbezoek van jaren geleden. Er was daar geen programma voor de gasten, behalve de dagelijkse gebedsdiensten en de maaltijden. Het koffie-uurtje liep vaak lang uit en was aanleiding voor mooie gesprekken. ‘Koffie, dat is toch eigenlijk het achtste sacrament van de kerk’, riep één van de gasten –pater jezuïet- op een dag. ‘Ja, of het derde’ zei ik –want de protestantse kerk erkent alleen avondmaal en doop als echte sacramenten. Daar hebben we nog lang over doorgepraat.

Koffie is veel meer dan alleen een kopje bruin warm water. Het schept gemeenschap en het biedt (een bakje) troost. Onder het genot van een kopje koffie wisselen we ervaringen uit, bekrachtigen we ons gevoel van bij elkaar-horen, komen we op adem en verzamelen we moed om verder te gaan. Het gaat niet om de smaak. ‘Het smaakt zo smerig en toch verlang je er steeds weer naar’ zei een medestudent eens over de koffie in de kantine van de VU. De Geest vindt altijd wel wegen!

Deze keer de eerste bijdrage onder de noemer ‘Vanaf de zijlijn’. Na ruim anderhalf jaar elke dag een Bericht voor thuisblijvers nu incidenteel een bijdrage vanaf de zijlijn. Thuisblijven hoeft niet meer, de kerk is op zondag zonder beperkingen open. Iedereen die wil, kán komen.

Redactie: Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra

 

Arjen Hiemstra:

Het meest bijzondere kopje koffie kreeg ik op de veerboot naar Langeness. De overtocht was al heel bijzonder: Langeness is een hallig in Noord-Duitsland, wat betekent dat het een nagenoeg kaal eilandje is zonder dijken dat bij springtij overstroomt. De huizen – in geval van Langeness zijn dat vooral boerderijen – liggen op een ‘warft’, een soort terp die bij springtij nog boven water uitsteekt. Op Langeness zijn er 13 warften, waaronder de Kirchwarft  (waar het kleine kerkje staat), de Alte Peterswarft (met vuurtoren) en de Kirchhofswarft (waar bewoners een laatste rustplaats vinden).

De matroos die koffiedienst had op de veerboot gaf twee kopjes cappuccino in kartonnen bekertjes. En toen kwam het: uit een soort handstempelapparaatjes kwam de versiering: een gezichtje en een hartje op de koffie van cacaopoeder. Over het algemeen ben ik niet heel snel ontroerd door de gastvrijheid van de middenstand, maar dit gezichtje en hartje waren wel erg schattig.

Het was een hele bijzondere koffie op een bijzondere overtocht naar een bijzonder eiland. De zon scheen.

Elke woensdagmorgen 0m 10.00 uur is er bij D3rde Verdieping in het Rozet (lokaal 3.09) een gesprek over een (actueel) thema van 30 tot 45 minuten. Je bent van harte welkom om aan te schuiven. En wie het leuk vindt om nog wat na te praten, ook dat kan.

 

Elke dinsdag tussen 12.00 en 14.00 uur is er gelegenheid om tot rust te komen in de Koepelkerk en om 12.30 uur is er een korte middagpauze-viering als onderdeel van de Open Kerk met muziek, stilte en bezinnende woorden en het branden van een kaarsje.
Dit is een gemeenschappelijk initiatief van de Koepelkerk en de Protestantse Gemeente Arnhem.
Koepelkerk, Jansplein 60
elke dinsdag van 12.00 – 14.00 uur