Berichten

Bericht voor thuisblijvers 19 juni

,

Over het thema ‘proef het leven’

Vrijdag – Pierre Eijgenraam

Een paar jaar geleden startte ik samen met Carin Boonstra een cursus ‘mindfulness en bidden’. In de eerste bijeenkomst mochten we onder Carins leiding met aandacht een mandarijntje eten. ‘Met aandacht’, dat wil zeggen: heel goed kijken naar de kleur en de vorm, naar de structuur van de schil en de oneffenheden daarin, naar de ruimte tussen schil en vrucht, en hoe de partjes gescheiden-ongescheiden aan elkaar vast zitten..

En daarna: eerst nog zorgvuldig voelen en ruiken voordat je heel voorzichtig één partje in de mond kon steken… Het was een overweldigende ervaring. Nooit beseft hoe bijzonder zo’n simpele mandarijn eigenlijk is, nooit beseft hoe ongelooflijk rijk van smaak!

Ds. Blom, heel vroeger predikant van de Parkstraatgemeente schreef eens: ‘Wie een bewijs wil zien voor het bestaan van God hoeft alleen maar het kniegewricht van een langpootmug onder de microscoop te leggen’. En ik vul aan: ‘of met aandacht een mandarijntje te proeven’.

Wie aandachtig leeft, ziet meer, hoort meer, proeft meer, geniet meer, en heeft minder stress. Waarmee niet gezegd is, dat ik altijd zo iemand ben. Maar op mijn beste momenten kan ik het leven proeven en genieten; wanneer ik luister naar muziek of wandel in het bos, tijdens een goed gesprek met een gemeentelid of wanneer we als gezin met elkaar iets bijzonders beleven.

Op zulke momenten voel ik soms ‘Gods glimlach over mij’ en moet ik denken aan Psalm 34: 9: ‘Proef en geniet de goedheid van de HEER’. Of met een variant op ‘ubi caritas’ (Lied 586): ‘Waar liefde is en aandacht, daar is God’.

Gebed – Lied 408g

Die zich breken laat
onze schulden draagt
doe ons proeven van uw vrede.

tekst: Andries Govaert

 

Bericht voor thuisblijvers 18 juni

,

Over het thema ‘proef het leven’,

Donderdag – Elsje Pot

Hoe smaakt jouw leven, bitter, zoet, vet, zout, lekker gekruid, smakeloos, smaakt het naar meer of ben je voldaan? Kun je het leven eigenlijk wel proeven? Het maakt voor het vervolg van dit stukje nogal uit welk antwoord je kiest.

De schoonmoeder van Ruth, Naomi, noemde zich Mara, omdat haar leven bitter was geworden. In het Hooglied wordt een leven in liefde verschillende keren met het woord zoet omschreven. Bij vet moet ik denken aan de droom van de farao over magere en vette koeien, waarbij vet voor leven in overvloed staat.

Ik denk aan die uitspraak van Jezus ‘Jullie zijn het zout van de aarde.’ Jezus zegt tegen zijn leerlingen dat zij zout zijn. Er zitten veel betekenissen aan zout: het kan reinigen, je kunt er voedsel door bewaren, zonder zout verliezen veel dingen smaak, en ons leven blijkbaar ook.

Wat betekenen die woorden van Jezus voor mij, ben ik zout en hoe ben ik dan zout voor een ander, de aarde, de wereld? Ik las een preek van W.R. van der Zee over deze woorden: zout is er wel maar het is niet aanwijsbaar (als je zout weglaat uit een gerecht is het flauw, maar erin kun je het niet aanwijzen).“Leven als zout is kritisch leven.” Kritisch ten aanzien van alles wat zich in de wereld voor doet, maar ook kritisch naar eigen ideeën en gewoontes.

Kritisch leven, dat spreekt me aan, het raakt voor mij aan dat woordje protestant, ik hoor daar graag protest in.

 

Gebed – Lied 408g

Die zich breken laat
onze schulden draagt
doe ons proeven van uw vrede.

tekst: Andries Govaert

 

Bericht voor thuisblijvers, 17 juni

,

Over het thema ‘proef het leven’, Taco Bos

‘Lekker is dit zeg! Heerlijk!’ De complimenten aan de koks waren niet van de lucht. Zonder het mooier te maken dan het was, zal ik mij van de lockdown- maanden vooral de smakelijke maaltijden herinneren.
Het leven lag stil. Ik ging nog naar mijn werk, maar voor mijn thuiswerkende huisgenoten regen de dagen zich aaneen. Levensbelangrijk werd dat ene lichtpuntje in de saaie dag: het gezamenlijke avondeten. Dus vergaderden we over menu’s en inkopen. We deden uitgebreid bronnenonderzoek in kookboeken en op internet. De kookbeurten verdeelden we op basis van universele principes als beschikbaarheid, bekwaamheid en rechtvaardigheid, – wat voor mij niet ongunstig uitpakte. Stond het eten eenmaal op tafel, dan namen we de tijd. Meer dan anders, proefden we wat we aten en raakten we echt aan de praat.

Intussen komt er meer ruimte. Dat is fijn. Tegelijk hoop ik dat we een paar levenslessen niet vergeten. Dat we in staat waren om bij tegenslag toch het leven te vieren. Dat we dankbaarheid konden ervaren voor elkaar, voor goede gezondheid en smakelijke maaltijden. En dat onze planeet, met meer vogelgezang en minder vliegtuigstrepen, opeens zoveel beter tot zijn recht kwam, ook voor óns.

Tal van Bijbelverhalen vertellen eenzelfde verhaal. Dat ook in beperking of tegenspoed, het goede leven te proeven is en wij verrast kunnen worden door momenten van goddelijke genade. En dat ons geluk alleen écht geluk kan zijn, als het verbonden is met het geluk van anderen en met het welzijn van heel Gods schepping

Gebed – Lied 408g

Die zich breken laat
onze schulden draagt
doe ons proeven van uw vrede.

tekst: Andries Govaert

 

Bericht voor thuisblijvers, 16 juni

,

Dinsdag 16 juni – Monique Maan

Proef het leven, met al zijn smaken in deze corona-tijd:
Zoet, vanwege de goede en mooie dingen zoals vriendschap en aandacht voor elkaar, en vanwege alles wat langzamerhand weer kan en mag.
Zout, vanwege de situaties die het leven in deze tijd smaak geven – nieuwe ideeën voor de toekomst die geboren worden, als het gaat om duurzaamheid en visie op wat goed is voor wie na ons komen.
Zuur, vanwege alle dingen die niet door konden gaan, een bruiloft die uitgesteld is, een kroonverjaardag zonder feest, geen kraambezoek maar raambezoek. Bitter, vanwege het verdriet en de pijn die er is, om mensen die ernstig ziek zijn, om een geliefde die overleed en maar zo’n klein groepje bij de begrafenis, om werk dat van het ene op het andere moment ophield en hoe gaat het straks verder?
Proef het leven met al z’n smaken. Het doet me denken aan Prediker 3, dat gedeelte dat begint met de woorden ‘Voor alles wat gebeurt is er een uur, een tijd voor alles wat er is onder de zon.’ De wijsheid van die verzen is wat mij betreft het inzicht dat het leven bestaat uit de samenhang van al die verschillende momenten, van lachen en huilen, van opbouwen en afbreken, van bewaren en weggooien. Dat hele leven is gekend en gezien door God. Het is niet zo dat Hij in het één wel met ons is, en in het ander niet. Alle tijden – en alle mensen die die tijden meemaken – zijn in zijn hand, en mogen met Hem gedeeld worden

Gebed – Lied 408g

Die zich breken laat
onze schulden draagt
doe ons proeven van uw vrede.

tekst: Andries Govaert

 

Bericht voor thuisblijvers, maandag 15 juni

,

Thema: Proef het leven

We zijn nog een beetje thuisblijvers. Nu we langzamerhand weer gaan nadenken over kerkdiensten houden met gemeenteleden erbij aanwezig, merken we dat er nogal wat gemeenteleden zijn die zeggen dat ze nog wel een tijdje willen afwachten. Ze vinden het nog te gevaarlijk bij elkaar te komen.

Tegelijkertijd slaan we weer de vleugels uit, van de minister- president mogen we zelfs naar sommige landen over de grens. Langzaam proeven we weer wat er allemaal met het leven verbonden kan zijn.

‘Proeven’ dat is een oud woord waar de kerkvader Augustinus over schrijft. Het plaatst het tegenover het woord ‘gebruiken’. Proeven is het voorzichtig tot je nemen, terwijl je er van geniet. Gebruiken is het je helemaal toe-eigenen, en het rücksichtsloos verslinden. Augustinus wil dat wij onderweg met God het leven proeven. Dat we er omheen lopen, goed kijken en een klein stukje in de mond nemen hoe het zal smaken. Dat is echt leven in Jezus voetspoor.

Hier zijn weer zeven bijdragen voor de nieuwe week. Eet smakelijk!

Redactie: Pierre Eijgenraam en Arjen Hiemstra

 

Gebed – Lied 408g

Die zich breken laat
onze schulden draagt
doe ons proeven van uw vrede.

tekst: Andries Govaert

 

Maandag 15 juni: Joost Röselaers

Met Pinksteren werd het verhaal gelezen over de discipelen van Jezus die plotseling de geest kregen en jubelend de straat opgingen. Zij proefden weer aan het leven. Een dag later werd dit tafereel ook voor ons daadwerkelijk realiteit. We gingen op 1 juni massaal de straten op. Eindelijk vrijheid, las ik op social media. Wat verstaan wij onder vrijheid? Ik lees het vooral als een verlangen naar het oude normaal.

Ik voel mij sinds 1 juni wat weemoedig. Ik ben natuurlijk opgelucht dat het virus mijn omgeving en mij bespaard is gebleven en dat ik weer bij mensen op bezoek kan. Voor mij persoonlijk was deze Coronatijd echter ook een periode waarin ik geënthousiasmeerd werd door de verhalen over een nieuwe normaal. Alsof we proefden aan een andere vorm van leven met elkaar. Er werd een appèl gedaan op onze verbeelding. De Groene wijdde een heel nummer aan het ‘Nederland van de toekomst’ met artikelen waar de creativiteit en energie vanaf spatte. En ook kerken deden mee aan dit creatieve proces. Het Bijbelse verhaal reikte elementen aan om de verbeelding te voeden.

Hoe gaan we nu verder? Het nieuwe normaal dreigt verdacht veel te gaan lijken op het oude normaal. Het voelt als een gemiste kans. Ik wil mijn gevoel van weemoed ernstig nemen. Er zit namelijk een verlangen achter naar vrijheid. En dan niet de vrijheid in de zin van vrijheid-blijheid, maar een vrijheid die ons in staat stelt om werkelijk en voluit te leven.

Bericht voor thuisblijvers

,

Deze week een diaconaal thema ‘compassie’.

Zondag 14 juni: Hubertien Oostdijk

Compassie betekent zoiets als mededogen, medelijden met de ander. Van Jezus wordt diverse malen verteld, dat Hij met ontferming over mensen bewogen is, dat Hij compassie met hen heeft. Bijvoorbeeld in Mattheus 9:36 ‘Toen Jezus de mensenmenigte zag, voelde Hij medelijden met hen, omdat ze er uitgeput en hulpeloos uitzagen, als schapen zonder herder.’

Jezus heeft compassie met de mensen en vertelt erover in een van de bekendste verhalen uit de bijbel. Dat van de barmhartige Samaritaan, Lucas 10:30-35. In de titel die dit verhaal de eeuwen door meekreeg zit het woord compassie al.

In de nieuwe Bijbelvertaling wordt wat flauwtjes gezegd dat de Samaritaan ‘medelijden’ kreeg met het slachtoffer wat door de rovers was overvallen. Maar het Griekse woord wat hier gebruikt wordt ‘splagchnizomai’ bedoelt het wat sterker. Compassie, mededogen, barmhartigheid, het roept het beeld op van ingewanden die zich omkeren in je. Het raakt je tot in het diepst van je vezels.

De aanleiding voor dit stuk onderricht van Jezus, was de vraag van de wetgeleerde die aan Jezus vroeg ‘wie is mijn naaste?’. Jezus eindigt het verhaal met de vraag: ‘wie is de naaste geworden van de man die in handen van de rovers viel?’ Na het wat moeizame antwoord van de wetgeleerde, zegt Jezus hem en dus ook ons: ‘doet u dan voortaan net zo’. Ook aan ons dus de oproep om ons te laten raken door de ander. Als iedereen dat zou doen, zou de wereld er heel anders uitzien!

 

Lied uit Latijns Amerika

Als een arme niets heeft en toch weet uit te delen,

als een mens dorst heeft, maar ons te drinken geeft,

als de zwakke een ander weet te sterken;

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als een mens lijdt en getroost wordt,

als hij hoopt en niet moe wordt te hopen,

als wij liefhebben terwijl haat ons omringt

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als de blijdschap groeit en ons overstroomt,

als onze lippen de waarheid spreken,

als wij liefdevol het gevoel van de ander respecteren

dan gaat God zelf met ons mee op de weg

 

Als het goed is in onze huizen,

als mensen vrede stichten

en de vreemde broeder of zuster noemen,

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

Tekst: José Antonio Oliver

Bericht voor thuisblijvers

,

Deze week een diaconaal thema ‘compassie’.

Zaterdag 13 juni: Arjen Hiemstra

In mijn jeugd hoorden wij tot wat je nu de onderkant van de samenleving zou noemen. En zo werd er ook tegen ons aangekeken. Mijn vader had een laag inkomen en we woonden buiten het dorp in een rijtje huizen waar veel bewoners sociale problemen kenden. Toch ging mijn broer naar het VWO. Zijn cijfers waren er naar –tot verbazing van het schoolhoofd, die dacht dat de MAVO misschien iets meer voor ‘ons soort mensen’ was.

Ook ik ben die weg gegaan en uiteindelijk bracht mij dat op de universiteit en heb ik het goed gedaan. Toch ben ik die achtergrond nooit vergeten: je kunt me nog steeds kwaad krijgen als je denigrerend spreekt over mensen zonder hoge opleiding die moeite hebben in de samenleving staande te blijven. Misschien wel daarom ben ik een aantal jaren geleden ook bestuurslid geworden van het Inloophuis in Westervoort, waar je die onderkant veelvuldig tegenkomt. Je zou dat een eerste vorm van compassie kunnen noemen.

Maar de laatste jaren wordt ook een andere kant zichtbaar: in al die gegoede kringen waar we vroeger zo tegenop keken, bestaan ook problemen en zorgen. Het is vaak helemaal niet zo mooi om een drukke verantwoordelijke baan te hebben. Want hoe vaak gaat de drukte niet ten koste van jezelf? Hoeveel zorgen maak je je niet als directeur van een groot bedrijf in een tijd van crisis? En lukt het jou wel om bij al die problemen en zorgen nog tijd over te houden voor je kinderen en naasten?

Kunnen we ook compassie hebben voor iedereen?

 

Lied uit Latijns Amerika

Als een arme niets heeft en toch weet uit te delen,

als een mens dorst heeft, maar ons te drinken geeft,

als de zwakke een ander weet te sterken;

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als een mens lijdt en getroost wordt,

als hij hoopt en niet moe wordt te hopen,

als wij liefhebben terwijl haat ons omringt

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als de blijdschap groeit en ons overstroomt,

als onze lippen de waarheid spreken,

als wij liefdevol het gevoel van de ander respecteren

dan gaat God zelf met ons mee op de weg

 

Als het goed is in onze huizen,

als mensen vrede stichten

en de vreemde broeder of zuster noemen,

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

Tekst: José Antonio Oliver

Bericht voor thuisblijvers

,

Deze week een diaconaal thema ‘compassie’.

Vrijdag 12 juni: Ad Boogaard

Bij het thema van deze week moest ik meteen denken aan een Goede Vrijdagviering in de Walburgis. Jarenlang werden op Goede Vrijdag overdag in de Walburgis op het hele uur meditaties verzorgd door allerlei groepen (Raad van Kerken, RK parochie, Arnhems Studentenpastoraat, enz.). In 2007 zat ik in de voorbereidingsgroep met Han Hoekstra. Wij kozen voor het thema ‘compassie’, waar Han al snel passie.com van maakte. Dat werd de titel.

‘Passie.com’…. We zijn bijna allemaal verbonden via het wereldwijde web, vooral ook nu in deze tijd van corona. Bijna iedereen is online, maar wat zegt dat? Zijn wij ook echt met elkaar verbonden? En in hoeverre voelen we ons ook verbonden met de mensen die off line zijn of langs de zijlijn staan?

Een passie is een grote liefde voor iets of iemand, een hartstochtelijke liefde = je hart staat zo ver open dat het er tocht. Met passie wordt ook het lijdensverhaal van Jezus aangeduid: vgl. de Matteüspassie. Liefde en lijden liggen blijkbaar dicht bij elkaar. En lijden wordt verzacht als er iemand is die meelijdt, die compassie heeft.

We hebben op die Goede Vrijdag ook een kompas gebruikt. De liefde van de mens is zijn kleine kompasje, zijn kompassie. Althans, dat wil ik geloven. Dat we de richting in ons leven steeds bepalen aan de hand van ons innerlijk kompassie: de liefde voor de Ander. En zoals de naald van het kompas altijd naar het noorden wijst, aangetrokken door een onzichtbare kracht, zo worden wij als een magneet aangetrokken door onze liefde voor elkaar.

 

Lied uit Latijns Amerika

Als een arme niets heeft en toch weet uit te delen,

als een mens dorst heeft, maar ons te drinken geeft,

als de zwakke een ander weet te sterken;

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als een mens lijdt en getroost wordt,

als hij hoopt en niet moe wordt te hopen,

als wij liefhebben terwijl haat ons omringt

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als de blijdschap groeit en ons overstroomt,

als onze lippen de waarheid spreken,

als wij liefdevol het gevoel van de ander respecteren

dan gaat God zelf met ons mee op de weg

 

Als het goed is in onze huizen,

als mensen vrede stichten

en de vreemde broeder of zuster noemen,

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

Tekst: José Antonio Oliver

Bericht voor thuisblijvers

,

Deze week een diaconaal thema ‘compassie’.

Donderdag 11 juni: Elsje Pot

Het woord compassie bracht me terug in mijn studententijd. Destijds werd door Dorothee Sölle een boek uitgebracht met de titel Sympathie, gedachten over geloof en politiek. Het moet in mijn boekenkast staan, maar ik kon het niet vinden.

Een fascinerend woord, sympathie, net als compassie trouwens, beide woorden gaan in de kern over lijden, pathos in het Grieks en passio in het Latijn. Lijden betekent pijn, ellende, het ergste van het ergste (tenminste, daar associeer ik het woord lijden mee).

Door de voorvoegsels ‘com’ en ‘sym’ krijgen de woorden in het Nederlands iets onschuldigs: wij hebben medelijden (sympathie) en compassie, in mijn beleving schept dat afstand, je kunt het ook niet hebben.

Ik ben het woord sympathie in mijn studententijd anders gaan waarderen, het gaat dan niet zozeer om hebben, maar om zijn: durf je er te zijn in het lijden, durf je mee te lijden? Gaat jouw passie voor een lijdende mens zover, dat je met hem of haar wilt mee lijden? Dat is in mijn beleving iets heel anders dan medelijden voelen, dat kun je ook weer zo van je af laten glijden.

Juist omdat het nogal wat van mij vraagt als het om compassie gaat, echt met iemand mee lijden, is niet niks, is het goed om me te realiseren wat ik zeg, als ik die woorden sympathie of compassie in de mond neem. Het raakt voor mij aan de vraag van Jezus: ‘Kunnen jullie de beker drinken die ik zal moeten drinken?’ (Mattheus 20 vers 22).

 

Lied uit Latijns Amerika

Als een arme niets heeft en toch weet uit te delen,

als een mens dorst heeft, maar ons te drinken geeft,

als de zwakke een ander weet te sterken;

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als een mens lijdt en getroost wordt,

als hij hoopt en niet moe wordt te hopen,

als wij liefhebben terwijl haat ons omringt

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als de blijdschap groeit en ons overstroomt,

als onze lippen de waarheid spreken,

als wij liefdevol het gevoel van de ander respecteren

dan gaat God zelf met ons mee op de weg

 

Als het goed is in onze huizen,

als mensen vrede stichten

en de vreemde broeder of zuster noemen,

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

Tekst: José Antonio Oliver

Bericht voor thuisblijvers

,

Deze week een diaconaal thema ‘compassie’.

Woensdag 10 juni: Monique Maan

In de hal van de Diaconessenkerk staat een gedenksteen. Toen in 1995 het Hervormde Diaconessenhuis werd afgebroken, was de kerkzaal het enige deel van het gebouw dat bleef staan. De kerkzaal werd verkocht aan de Hervormde Gemeente Arnhem en werd zo een Hervormde wijkkerk. Bij die gelegenheid is op 19 februari 1995 de steen in de hal geplaatst ‘in dankbare herinnering aan de diaconessen van Arnhem en hun werken van barmhartigheid’. Met daarbij de verwijzing naar Lucas 6: 36 ‘Weest barmhartig, gelijk uw Vader barmhartig is.’

Het zijn woorden van Jezus tot zijn leerlingen. Hij roept hen op tot een manier van leven waarin aandacht, liefde en trouw centraal staan. Laat je niet leiden door (ver)oordelen, maar door vergeving. De grote betekenis van deze woorden is ook te horen in Matteus 25: 31-46, de verzen over de zogenaamde werken van barmhartigheid. Niet wat je zegt, maar wat je doet, is uiteindelijk van waarde voor het Koninkrijk van God. Of het nu gaat om het ontvangen van vreemdelingen, om zorgen voor wie honger en dorst hebben, om het kleden van wie naakt en kwetsbaar zijn, of om het aandacht hebben voor zieken en gevangenen.

Over een paar maanden nemen we afscheid van de Diaconessenkerk. Ook van de Kandelaar en de Bethlehemkerk zullen straks de deuren worden gesloten.  We gaan als wijkgemeenten Noord en Zuid verder in de verbouwde Salvatorkerk en Opstandingskerk/Nieuwe Kerk.

Dat het mag zijn met liefde, trouw en barmhartigheid –voor elkaar en voor de mensen die op onze weg komen. Dan zal het goed zijn.

 

Lied uit Latijns Amerika

Als een arme niets heeft en toch weet uit te delen,

als een mens dorst heeft, maar ons te drinken geeft,

als de zwakke een ander weet te sterken;

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als een mens lijdt en getroost wordt,

als hij hoopt en niet moe wordt te hopen,

als wij liefhebben terwijl haat ons omringt

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

 

Als de blijdschap groeit en ons overstroomt,

als onze lippen de waarheid spreken,

als wij liefdevol het gevoel van de ander respecteren

dan gaat God zelf met ons mee op de weg

 

Als het goed is in onze huizen,

als mensen vrede stichten

en de vreemde broeder of zuster noemen,

dan gaat God zelf met ons mee op de weg.

Tekst: José Antonio Oliver